Þórðar saga Hræðu. Búið héfir til prentunar Vald. Ásmundarson

Donated to
THE LIBRARIES of
THE UNIVERSITY OF TORONTO

In Memory of

The Reverend Hjörtur B. Leo
and

Byron J. Leo

ÞORÐAR SAGA HRÆÐU.

BÚIÐ HEFIB TIL PRENTUNAR

VALD. ÁSMUNDARSON.

*

REYKJAVÍK.

KOSTNAÐARMAÐUR: SIGVRÐUR KRISTJÁNSSON.

1900.

FÉLAGSPRENTSMIÐJAN.

FORMÁLI.

Þórðar sögu hræðu hefir Halldór Kr. Friðriksson
gefið út i Kaupmannahöfn 1848 í sögum þeim, sem forn-
ritafélag Norðrlanda gaf út um þær mundir (Nordiske
Oldskriíter YI). Áðr hafði sagan verið gefin út í sögu-
bók þeirri, sem prentuð var á Hólum 1756, og heitir:
„Nokkrer margfrooder söguþætter Islendinga u .

Útgáfa Halldórs Kr. Friðrikssonar er gerð eftir skinn-
bókum, en þær eru allar ungar, frá 15. öld og ein frá
17. öld. Hann hefir lika haft pappírshandrit til saman-
burðar.

í þessari útgáfu er eingöngu fylgt útg. H. Kr. Frið-
rikssonar, nema að þvi leyti, að framan við söguna er
prentað upphaf sögunnar eins og það er i broti af sög-
unni i Vatnshyruu. Þetta brot hefir dr. Guðbrandr Yig-
fússon gefið út 1860, aftan við Bárðarsögu Snæfellsáss
(Nordiske Oldskrifter XXVII), og þar er einnig prentaú
niðrlag sögunnar eftir sama broti, enn það niðrlag er hér
prentað i viðbæti aftan við söguna. Sögubrot þessi úr
Vatnshyrnu eru svo algerlega ólík þeirri Þórðar sögu,
sem er i heilu lagi, að ekki er hægt að steypa þeim
saman við hana, enn þá verðr heldr ekki hjá því komizt
að gefa þau líka út.

Sagan er í prentuðu útgáfunum kölluð ÞÓrðar saga
hreðu, og nafnið er skrifað svo i mörgum handritum, enn
í sumum handritum er það þó ritað h r æ ð a, og svo mun
orðið hafa verið fram borið fram á þessa öld, sem sjá má

IV

á ýmsum vísum, þar sem hræða er rímað saman við
önnur orð. Auk þess má nokkurn veginn sanna það, að
orðið hræða sé sama orð og hrœði, sem kemr fyrir í
Elucidarius og merkir hræring eða óstoðugleik; hrœða
er því = h r œ r a. Framburðrinn á orðinu h r œ ð a, sem
er öðruvís enn á orðinu hræða, gat líkabreyzt í hreða.

Dr. Guðbrandr Vigfússon segir, að svo mikið verði sýnt,
að Þórðr hræða hafi aldrei lifað á íslandi. Hann ræðr
það iíklega af brotinu úr Þórðar sögu í Vatnshyrnu, en
á það er ekki að treysta, því það er auðsjáanlega ekki
fornt.

Enn Jón prófastr Jónsson að Stafafelli hefir í ritgerð
í Tímariti Bókmentafélagsins XIX, 1898, fært góðar
ástæður fyrir því, að Þórðar saga komi vel heim við tíma-
tal, og að ættirnar i niðrlagi hennar muni styðjast við
söguleg rök, en þær nefna allmörg nöfn, sem ekki eru
nefnd annarsstaðar.

Frásagnirnar í sögunni eru auðvitað ekki áreiðanlegar.
Hún er eflaust færð mjög seint í letur, enda getr hafa lif-
að lengi í munnmælum, því fremr sem fornsmíðar þær,
sem eignaðar hafa verið Þórði hræðu, hafa haldið munn-
mælunum á lofti. v

Þannig eru munnmæli um „leiði u Þórðar hræðu á
Miklabæ í Óslandshlíð, sem sagan getr þó ekki um. í
þetta leiði var grafið 1723 eða 1724, og segir Páll Vidalín,
að það hafi reynzt forndys, en litlar menjar fundust þar.

Vísurnar í Þórðar sögu eru fremr óvandaðar og þar
að auki eflaust aflagaðar. Hefir verið reynt að lagfæra
þær nokkuð í þessari útgáfu.

Tímatali er hér slept, en viðburðir þeir sem sagan seg-
ir frá ættu að hafa gerzt eftir miðja tíundu öid.

Upphaf Þórðar sögu

(eftir Yatnshyrnu).

Hrólfr í Bérgi Upplendinga konungr var
faðir Sölga konungs, föður Böðvars konungs,
(föður) Kauns, föður*Póris konungs svíra, föður
Ónars konungs, (föður) Arnar hyrnu; hans synir
váru þeir Þorleifr hvalaskúfr, faðir Böðvurs
snæþrimu, föður Þorleifs miðlungs; annarrÁslákr
hifru-kári, faðir Ketils hörða-kára; hann var
ágætr maðr, ok réð fyrir Upplöndum; hannlagði
undir sik þrjá konunga af sinni hreysti ok harð-
fengi, ok eignaðist þeira ríki. Hann átti mörg
börn, ok er frá honum kominn hinn gildasti
ættbogi ok mart stórmenni. Þessi váru börn
. Hörðakára: Þorleifr hinn spaki, Ögmundr, Öl-
móðr enn gamli, Þórðr hræða, Þóra móðir Úlf-
ljóts, er lög hafði til íslaods. Ögmundr var
faðir Þórólfs skjálgs, foður Erlings á Sóla. Öl-
móðr enn gamli var faðir Áskels, föður Asláks
fitjaskalla, föður Sveins bryggjufóts, föður Berg-
þórs bukks, föður Sveins. Úlfljótr son Þóru
Hörðakáradóttur hafði út lög tilíslands at ráð*

VI

Þorleifs ens spaka móðurbróður síns, þau er
síðan váru kölluð Úlfljótslög. Enn er haDn kom
út, var alþingi sett, ok höfðu allir menn síðan
ein lög hér á landi. Enn lög þau váru sett flest
at því sem þá váru Gulaþingslög, og eftir ráði
Þorleifs ens spaka hvar við skyldi leggja eða
af taka. Þat var upphaf laga þeira, at menn
skyldi eigi sigla at landinu með gínandi höfð-
um eða gapandi trjónum, svo að landvættir fæld-
ist við. Enn þá er landinU var skift í fjórðunga,
skylduvera þrjú þing í hverjum fjórðungi, enn
þrjú höfuðhof í hverju þingi. Þar váru menn
vandaðir til (at) varðveita hofin at hyggindi ok
réttlæti. Þeir skyldu dómnefnur eiga á þing-
um ok stýra sakferli; þeir váru kaliaðir hof-
goðar. Hverr maðr skyldi gefa toll til hofs,
svá sem nú er kirkjutíund. Baugr tvíeyringr
eða meiri skyldi liggja á stalli í höfuðhofl hverju;
þann baug skyldi hofgoði hafa á hendi til allra
mannfunda ok rjóða hann þar í roðru blótnauts
þess er hann blótaði. Hann skyldi vinna eið
at baugi, ok nefna vátta í þat vætti, at hann
ynni lögeið at baugi: —„hjálpi mér svo Freyr
ok Njörðr ok Áss enn almátki, sem ek skal svá
sök sækja eða veija, eða vætti bera, eða kviðu
kveða, eða dóm dæma, ok öll lögmæt skil af
hendi leysa, sem ek veit réttast ok sannast ok
helzt at lögum, þau er undir mig koma“. Svá
sagði vitr maðr Þormóðr, er þá var allsherjar-

vn

goði, at með þessum orðum ok þingmörkum
helguðu langfeðgar hans alþingi alla æfl. Gunn-
arr hét son laga-Úlfljóts; hann átti Þóru, dóttur
Helga ens magra; þeira son var Ketill í
Djúpadal.

2. Þórðr hræða var fyrst kallaðr son Ketils
hörða-kára; hann var ágætr maðr á Upplönd-
um; hans son var Klyppr hersir; annarr son
hans var Steingrímr, þriði Eyjólfr; Sigriðr hét
dóttir hans. Klyppr hersir var enn ágætasti
maðr af örvi sinni og atgervi, eftir sem foreldri
hans var til; hann átti Ólofu Ásbjarnardóttur;
þeira dóttir hét Gnðrún, kvenna vænst ok vitr-
ust ok skörungr enn mesti. Þórðr hræða kváng-
aðist í elli í annan tíma eftir er hin fyrri kona
hans var dauð. Hann fekk þá Helgu Vémund-
ardóttur jarðlokars, Þórólfssonar váganefs, Hræ-
rekssonar slöngvanbauga, Haraldssonar hildi-
tannar Danakonungs. Þá færði Þórðr bygð
sína í ey þá er Hísing hét; hann var þá bæði
gamall og sköllóttr; var þá skift um viðrnefni
hans, ok var hann þá kallaðr Þórðr Hísingarskalli.

3. Bárekr er maðr nefndr; hann réð fyrir
eyjum þeim, erBrenneyjar heita; hann varber-
serkr, svá menn kölluðu hann eigi einhama;
fjölkunnugr var hann, ok at flestu illa fallinn;
hann hafði hár bæði stórt ok svart; því var
hann Brenneyjarfaxi kallaðr. Bárekr gerði ferð
sína til Hísingar ok bað Sigríðar dóttur Þórð-

vni

ar, en hon vildi eigi gera at þvi; þafc
reiddist Bárekr, ok kveðst þvi skyl u þann
drepa er hennar bæði. Við þat reiddi: t ^órðr
hræða ok skoraði á hólm Báreki innan Þ r ^gj a
nátta; var Þórðr áttræðr at aldri. Hel^ a ^ona
hans var kviðug at barni. Þórðr var vo bú-
inn, er hannáhólminn gekk: hann hafc hjálm
á höfði, enn sverð í hendi; reíil hafði hai S* va ^
um enn vinstra armlegg sér; ekki hafði ^ ann
hlífar fleiri, enn Bárekrhafði hiálm á hö. b °k
brynju, enn sverð í hendi, skjöld á hlið; ^ 1111
átti fyrri at höggva. Enn er hann hjó til or ó-
ar, brá hann við sverðinu hendinni, ok bai ? va
af sér höggit, enn hjó annarri hendi til Bá
ok stefndi á höfuðit, enn Bárekr bar upp i Tir
skjöldinn. Þórðr lét skjótt siga sverðit
slæmdi til niðri, ok undan honum fótinn þar **
kálflnn var mestr. Fell Bárekr þá ok mæ. ^ :
„Nú munu vit skilja, því ek em sárr vorðin; “•
Leysti Bárekr sik þá af hólmi sem lög stó u
til, ok helt heim síðan. Enn er Þórðr kom heb ?
sá menn, at hann var sár á vinstri hendi o fc
eigi mjök. Þat sár greri illa svá at blást
hljóp ok illendi í, ok þat varð honum at bana
því at eitr hafði verit í sverðseggjum Báreks
Siðan fæddi Helga sveinbarn; þat var vatni
ausit ok nafn gefit, ok skyldi heita Þórðr eftir
feðr sínum. Þat var merki á sveininum, at hann .
hafði ör á vinstra armlegg, þar sem faðir hans

IX

hafði særðr verit; tók hann þá þegar auknefni

föður síig, þat er hann hafði fyrri, ok var kallaðr

Þórðr hræða. Móðir hans andaðist af sængr-

för, enii Þórðr óx þar upp í Hísing þar til er

hann var tólf vetra; var hann þá hverjum

manni 'stærri ok sterkari, vænni ok víglegri,

ok vz f at íþróttum búinn. Allir váru þeir

bræðr hans miklir menn ok sterkir, vænir ok
ÍX

stórm'mnlegir sem þeir áttu kyn til. Sigriðr
systir.þeira var kvenna vænst ok högust þeira
er þi r uxu upp henni samtíða; þau váru öll
fulltiða menn þegar Þórðr var tólf vetra. Nú
býr Þórðr ferð sína ór Hísing ok vill hitta
Báitík föðurbana sinn. Þeir vóru tólf á skipi
jafr aldrar hans, okkunni engi árarlag. Enn er
þei kómu skamt fram með landi, sá þeir skip
stórt sigla i móti sér; þar var þá kominn Bá-
rel.r, ok ætlaði að nema burt Sigríði. Hann
sp irði hverir á bátinum væri. Þórðr sagði til
síu, ok spurði Bárek at erendum, enn hann sagði
f rirætlan sína. Þórðrsvarar: „Fyrr vil ek skora
þir á hólm ok hefna svá fóður míns, ef þess
1 erðr auðit, enn at þúhertakir systur mína“.
íárekr kvað þat eigi barnafæri. Þó varð svá
htf vera sem Þórðr vildi. Þórðr bar af sér hit
Fyrsta högg Báreks með skildi, enn hjó undan
Báreki fótinn fyrir ofan kné þann er heill var,
enn í öðru höggi hjó hann höfuðit af Báreki.

X

Fór Þórðr heim síðan í Hísing, ok þótti hann
mikit hafa yaxit af yerki þessu.

5. í þann tíð réð fyrir Noregi Eiríkr konungr
blóðöx; hann átti Gunnhildi konungamóður;
þeira synir váru þeir Haraldr gráfeldr, Gamli,
Guthormr, Guðröðr, Sigurðr slefa, Ragnfröðr,
Hrærekr, Eyvindr ok Tosti. Ok er Þórðr vóx
upp, lysti hann til Gamla konungs hirðar Gunn-
hildarsonar, er allra manna var vinsæJastr í
Noregi, ok réðst til fylgdar við konung. Litlu
síðar varð höfðingjaskifti í Noregi; kom í land
Hákon Aðalsteinsfóstri, enn Eiríkr konungr ok
Gunnhildr urðu ótrekin með sonum sínum ok
landflótta. Varð Eiríkr konungr at Norðymbra-
landi. Hann tók skírn á Englandi ok fell í
víking. Enn þegar synir hans höfðu þroska til,
lögðust þeir í hernað, ok váru enir me3tu stríðs-
menn.

6. Dvaldi Þórðr hræða nú með Gamla kon-
ungi; hann var þá tólf vetra sem fyrr er sagt,
ok virðist konungi hann afbragðsmaðr um alt
þat er hann skyldi reyna. Hann var með hon-
um þrjá vetr; gekk hann jafan í mannhættu
fyrir konungi í hverjum háska, þegar konungr
var í bardögum, ok var enn röskvasti í öllum
mannraunum, bæði at hug ok hjartaprýði; fekk
hann því mikla virðing ok metorð. Var hann af
slíku víðfrægr ok dvaldist þar vel lengi í góðu
yfiriæti. Ok er hann hafði verit þrjá vetr með

XI

Gamla konungi, gekk hann fyrir konung ok beiddi
hann orlofs at yitja frænda sinna ok fara til
Upplanda. Gamli konungr syarar: „Leyfa skal
þér, Þórðr, at fara þangat sem þú vilt, enn ósýnt
þykki mér um fundi okkra; enn vel heflr þú með
oss verit. Nú skulu vit eigi skildir at vináttu,
þó vit skiljum at samvistum. Hér er eitt sax,
er ek vil gefa þér; vilda ek at þú lógaðir eigi,
nema þú eigir lífi þínu að forða „— ok segir at
gæfa hefir fylgt saxinu. Þórðr segir: „Þykki
þér þat sýnna, fóstri minn“, at þat muni þurfa.
„Eigi þykkir mér þat ólíklegt“, segir Gamli,
„því at þú ert eigi ávalt jafnforsjáll ok fyrirleit-
inn um þinn hag ef þér býðr við horfa“. Ok
skildu þeir Gamli með hinni mestu vináttu ok
fór Þórðr til Upplanda ok fundust þeir Gamli
aldri síðan. Litlu síðar fell Gamli konungr
sem segir í æfi Noregskonunga, ok gerði Har-
aldr gráfeldr með bræðrum sínum enn mesta
ófrið í Noregi. Enn ena síðustu orrustu áttu
þeir á Hörðalandi í Storð í Fitjum, ok fekk
Hákon konungr sigr ok banasár. Hann and-
aðist við Hákonarhellu; þar hafði hann ok
fæddr verit, ok er hann heygðr á Sæheimi.
Eiríkssynir lögðu land undir sik, ok hétu þeir
öllum mönnum lögum, þeim sem Hákon kon-
ungr hafði sett í landinu. Þeir gáfu ok höfð-
ingjum nafnbætr, sem áðr höfru haft feðr þeira
ok svá ríki. Enn er þeir váru seztir í ríki ok

XII

festir í landi, þá þótti þeim ofmikit vald hafa
Sigurðr jarl í Þrándheimi; þeir kómu norðr t-il
hans nm nótt, tókn hús á honnm ok brendu
hann inni. Þeir drápu ok Guðröð konung ok
Tryggva föður Óláfs konungs, ok marga aðra
ágæta menn tóku þeir af lífi. Á þeira dög-
um var í Noregi hallæri mikit bæði á sjó ok
landi, svá margir göfgir menn þoldu eigi van-
rétti ok rangendi, ok drápu bændr ríkismenn

Þórðar saga hræðu.

JDórðr hét maðr, son Hörða-Kára, mikill at
virðingu. Hann var höfðingi yfir þeim heruð-
um, er honum váru nálæg. Hann var heröír
at nafnbót, enn jörlum var hann framar at
mörgum hlutum. Hann hafði fengit göfugt
kvánfang. Hann átti við húsfreyju sinni þrjá
sonu ok eina dóttur; hét hinn elzti Steingrímr,
annarr Klyppr, þriði Eyjólfr, enn dóttir Sigríðr.
Öll váru börn þeira mannvænleg. Klyppr var
þó fyrir þeim bræðrum. Allir váru þeirmiklir
menn ok furðulega sterkir, vænir ok stórmann-
legir, sem þeir áttu kyn til. Sigríðr systir
þeira var allra kvenna vænst, ok ofláti mikill
ok skapstór. Hon var allra kvenna högust,
þeira er þar uxu upp henni saratíða. Ok sem
þeir bræðr váru nær fulltíða menn, tók Þórðr
faðir þeira sótt ok andaðist, ok var útferð
hans vegleg ger eftir fornum sið. Ok er erfit

1

2

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

yar drukkit, fæddi húsfreyja Þórðar sveinbarn,
bæði mikit ok frítt. Því var nafn gefit, ok
vildi húsfreyja, at Þórðr héti eftir föður sínum;
kveðst þat hyggja, at verða myndi mikilmenni,
ef 1 ætt brygði. Ok er Þórðr óx upp, var
hann mikill ok sterkr, vænn ok stórmannlegr,
harðgerr, óvæginn við alla þá, sem honum var
lítt við, enn vinsæll við alþýðu; hann var mildr
af fé ok blíðr viðmælis, vinfastr; hann var
gleðimaðr mikill, ok manna fimastr við alla
leika; syndr var hann hverjum manni betr ok
skáld gott. 1 þann tíma réðu Gunnhildarsynir
ríki í Noregi, er þetta var tíðenda. Ok er
Þórðr óx upp, fýsti hann til hirðar Gamla
konungs Gunnhildarsonar, er allra manna var
vinsælastr í Noregi af öllum konungum, þegar
leið Hákon Aðalsteinsfóstra. Þá var Þórðr
tólf vetra, er hann réðst til hirðar Gamla
konungs, og virðist konunginum hann afbragðs-
maðr um alt þat, sem hann skyldi reyna, ok
var með honum þrjá vetr; gekk hann jafnan
fyrir konunginum í hverjum háska eða mann-
hættu, þegar konungrinn var í bardögum, ok
fekk hann því mikla virðing ok metnað; var
hann af slíku víðfrægr. Ok er Þórðr hafði
verit þrjá vetr með Gamla konungi, sagði hann
konungi, at hann fýstist at vitja eigna sinna.
Konungr mælti: „Góða fylgd hefir þú oss veitta,
ok mikils háttár maðr mantu verða“. Kon-

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

3

ungr spretti af sér saxi, er hann var vanr at
bera daglega, og mælti til Pórðar: „Hér er
eitt sax, er ek vil gefa þér, ok ek hygg, at
gifta muni fylgja; þar með skal fylgja vinátta
mín“. Pórðr þakkaði honum þenna sóma ok
allan annan, er hann gerði til hans. Konungr
mælti: „Þess bið ek, at þú gefir engum manni
eða lógir, nema þú eigir höfuð þitt at leysa;
ok er eigi ólíklegt, at þeás munir þú ok við
þurfa". Pá svarar Þórðr: „Ek ætla mér, herra,
ekki álengdar frá yðr at vera, meðan ek á
kost yðr at fylgja“. Pá segir konungr : „Pat
man eigi vera; því at vit munum aldri sjást,
síðan vit skiljum nú“. Þórðr varð fár við orð
konungs ok svaraði engu, ok tók síðan orlof
af konunginum, ok fór heim til búa sinna, ok
urðu frændr hans honum fegnir. HafðiKlyppr
bróðir hans tekit undir sik allar eignir þeira
bræðra, ok gerzt höfðingi yfir þeim heruðum,
sem faðir þeira var áðr yfir skipaðr; var hann
ok hersir at nafnbót. Enn litlum tíma síðar
enn Pórðr fór í braut frá Garala konungi,
börðust þeir Hákon konungr hinn góði ok
Gamli konungr; ok í þeiri orrustu fell Gamli
konungr, sem segir í sögum Noregskonunga.

2. Sigurðr konungr slefa, Gunnhildarson, var
óeirðarmaður mikill um kvennafar. Hannlagði
í rekkju hjá sér Álöfu, dóttur Skeggja á Yrjum.
Hon var húsfreyja Klypps hersis Pórðarsonar.

i*

4

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

Þórðr eggjar Klypp bróður sinn til hefnda oft-
lega. Ok einn tíma kom Þórðr at máli við
bróðnr sinn ok mælti: „Hvernin er þetta?
Hvárt viltu ekki reka þá svívirðing af hönd-
um þér, sem á liggr við Sigurð konung, ok
verða svá at undri. ok hafa hvers manns á-
mæli, ok þykkja aldri mega heita slíkr maðr
sem þínir fyrri frændr, ef þú skalt sitja Sigurði
konungi þvílíka vanvirðing, at hann leggi í rekkju
hjá sér þína eiginkonu, svá at þú leitar eigi
til hefnda? Þó at við nökkurn liðsmun sé at
eiga, þá er betra at láta lif sitt við sæmd,
ef þess verör auðit, heldr enn þola atgerðalaust
þvílika vanvirðing. Vil ek bjóðast til ferðar
með þér, ok vér allir bræðr, heldr enn þola
lcngr, svá vér leitum eigi til nökkurra hefnda
með þér, hversu sem takast vill“. Þá svarar
Klyppr: „Satt segir þú þat, bróðir, at nóg
væri nauðsyn at reka þessarrar vanvirðingar,
ef færi gæfl á, ok fullfúss em ek til at hefna
honum minnar vanvirðingar“. Eftir viðrtal
þeira bræðra gera þeir allir bræðr heiman ferð
sína með mikinn flokk manna og stefna á Upp-
lönd, þangat sem þeir spurðu at Sigurðr kon-
ungr var á veizlu. Ok er þeir kómu á þann
bæ, sem konungr var fyrir ok sat yfir drykkju-
b'orðum, skipa þeir bræðr sínum mönnum til
inngöngu; bað Þórðr, at sá skyldi fyrstr út
ganga, er síðast gekk inn; skal Klyppr ganga

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

5

fyrstr inn, þar næst Þórðr, þá Steingrímr, þá
Eyjólfr, síðan hyerr sem skipat var. Allir
höfðu þeir alvæpni, með hjálmum ok skjöldum
ok brugðnum sverðum. Ok er Klyppr hersir
kom fyrir Sigurð konung, reiðir hann upp sverð-
it ok höggr konung í höfuðit ok klauf hann í
herðar niðr; hné hann dauðr á borðit fram.
Eftir þetta snúa þeir bræðr utar eftir höllinni;
ok í því heyrði Þórðr brest á bak sér aftr, ok
sér hann, at Klyppr bróðir hans var höggvinn
banahögg. Þat gerði sá maðr, er hét Hró-
aldr Ögmundarson, Hörða-KárasoDar; hann var
náskyldr þeim Þórðarsonum. Hann stóð fyrir
konungsborðinu, er þeir kómu inn, ok því vör-
uðust þeir hann ekki. Þann mann vá hann
annan, er hét Ögmundr ok var Valþjófsson.
Ok er Þórðr sá fall bróður síns, hjó hann til
hans Hróalds, ok sneið hann í sundr fyrir ofan
mjaðmirnar. Síðan hlupn menn upp um alla stofuna
ok brugðu vápnum, ok veittu þeim bræðrum mikla
atsókn ; enn þeir vörðust vel ok hreystimann-
lega ; neytir Þórðr þá vel saxins, er Gamli
konungr hafði gefit honum, ok varð margs
manns bani, áðr enn hann komst út. Fór þar
sem jafnan, ef menn missa skjótlega sinna
höfðingja, at flestura verðr bilt eftir at sækja
sínum óvinum; ok fór þar ok svá, ok fóru þeir
bræðr heim til búa sinna. Þessi tíðendi fréttir
Haraldr konungr skjótlega : fall Sigurðar kon-

6

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

nns:s bróður síns, ok ætlar at gera menn til
þeira bræðra ok láta drepa þá. Þá var kon-
ungrinn norðr í landi, ok því varð seinna gert
til þeira enn ella myndi; stefndi hann þing ok
lét gera þá bræðr útlaga fyrir endilangan Nor-
eg, enn kastaði sinni eign á þeira eignir.

3. Nú er frá því að segja, at þeir bræðr
kómu heim ok sögðu fall Sigurðar konungs
ok Klypps bróður síns. Þá kvað Þórðr vísu:

(1) Ek segi víg, þau er vágu
virðendr þrimugirðis.

Klyppr rauð brand í blóði
burs ilda Gunnhildar.

Þar fell hjalms í höllu
hlaut Klyppr bana af gauti.

E>ar vá’k þolla fjóra
þremjalax með saxi.

Þóttust þeir bræðr nú vita, at þeir myndi eigi
mega haldast við innanlands fyrir ríki Haralds
konungs og Gunnhildar. Frændr þeira ok vinir
fýstu þá at selja jarðir sínar til lausafjár, ok
lögðu þat til, at Þórðr skyldi leita til íslands;
sögðu þangat mart stórmenni komit, ok hafa
landflótta orðit fyrir Noregskonungum. Þá
svarar Þórðr: „Ekki hafða ek ætlat at flýja
óðul mín; enn með því at. margir göfgir menn
hafa sér þetta látit nægja, at byggja ísland,
þá má vera, at slíkt nökkut liggifyrir* 4 . Síðan
bjóst Þórðr til íslandsferðar ok með honum
bræðr hans, Steingrímr ok Eyjólfr, ok Sigríðr
systir hans. Þau höfðu of lausafjár. Hann

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

7

hafði nítján menn á skipi með sér. Síðan lét
hann í haf. Þat var öndvert sumar. Þeir
váru mánuð í hafi ok kómu við Vestmanna-
eyjar, ok sigldu svá vestr fyrir landit, ok svá
norðr fyrir Strandir, ok lögðu þar inn á flóann
ok nær hinu nyrðra landinu, ok sigldu inn í
einn fjörð, ok tóku þar land nær vetrnóttum.
Skjótt kómu menn til þeira. Þeir spurðu, hvat
fjörðr sá héti, er þeir váru at komnir. Þeim
var sagt, at þeir váru komnir í Miðfjörð. Þeir
lendu í Miðfjarðarósi. Þá var Miðfjörðr al-
bygðr. Skeggi bjó at Keykjum, er kallaðr var
Miðfjarðar-Skeggi. Hann var son skinna-
Bjarnar. Því var skinna-Björn kallaðr, at
hann var vanr at sigla í Austrveg kaupferð,
ok færa þaðan gráskinn, bjór ok safala. Skeggi
var garpr mikill ok einvígismaðr. Hann var
lengi í víkingu. Ok eitt hvert sinn kom hann
við Danmörk ok fór til Hleiðrar, þangat sem
haugr Hrólfs konungs kraka var, ok braut
hauginn ok tók á braut sverðit Hrólfs kon-
ungs, Sköfnung, er bezt sverð hefir komit til
íslands, ok öxina, er Hjalti hafði átt hinn hug-
prúði; enn hann náði eigi Laufa af Böðvari
bjarka; því at hann fekk hvergi sveigt hans
armléggi. Síðan bar Skeggi Sköfnung. Mið-
fjarðar-Skeggi var höfðingi mikill ok auðigr.
Hann var frændstórr. Allir Miðfirðingar heldu
hann fyrir höfðingja. Hafði Björn faðir hans

8

ÞÖRÐAR SAGA HRÆÐU.

numit allan Miðfjörð. Var hann goðorðsmaðr
yfir Miðfirði ok víða annarsstaðar. Eyjólfr hét
góðr bóndi. Hann bjó á Ósi ok var ríkr maðr.
Annarr bóndi er nefndr Þorkell. Hann bjó á
þeim bæ, er á Söndum heitir, fyrir vestan
fjörðinn, gegnt Ósi. Hann var lítilmenni, enn
auðigr at penningnm, ok vinr Skeggja at
Reykjum. Þorkell hafði boðit Skeggja barn-
fóstr, ok var Eiðr sonr Skeggja at fóstri á
Söndum í þann tíma, er Þórðr kom í Miðfjörð.
Eyjólfr bóndi frá Ósi kom fyrstr manna til
kaupmanna. Hann hafði tal við kaupmenn.
Þórðr spurði, því bændr myndi svá seinir til
skips. Eyjólfr kvað þat vana, at Skeggi kæmi
jafnan fyrstr til skips, ok tæki þat af varningi,
sem honum líkaði; svá tæki hann ok þat af
kaupmönnum til sín, sem hann vildi, til vistar.
Þórðr kvað mikit um ríkilæti hans — „ok er
mér hitt sagt hér landsmanna vani, at finna
kaupmenn af hafi komna ok frétta tíðenda“.
Eyjólfr svarar: „Föru vit til fundar við Skeggja,
ok man hann vel fagna þvílíkum manni sem
þú ert“. Þórðr segir: „Heima man ek vera
við skip mitt, ok bíða svá þess er at höndum
kemr“. Þá mælti Eyjólfr : „Ek mun fara at finna
Skeggja ok segja honum skipkvámuna“. Þórðr
segir: „Mantu eigi gera sem þér líkar?“ Síðan
skildu þeir; fór Eyjólfr til Reykja at finna
Skeggja, ok sagði honum skipkvámuna ok svá

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

9

hverr stýrimaðr yar. Skeggi kveðst gerla
þekkja Þórð ok hans foreldra; kvað hann gegn-
an mann — „ok hefir ekki komit hingat til
lands göfgari maðr né fremri“ — ok lét vel
yfir honnm. Eyjólfr bað Skeggja ríða til skips
ok kjósa þat sem hann vildi af kaupmönnum
heim til sin. Skeggi svarar: „Jafnan hefi ek
rann af því, at þér nnnið mér sæmdar af öll-
nm hlutum, enn nú vil ek unna yðr einn tíma
þeirar virðingar, at kjósa þat af kaupmönnum y
sem þér vilið, því at engan vil ek til mín taka
af þessum skipverjum. Enn þat ræð ek þér,
at þú heitir því einu Þórði, at þú efnir vel r
því at lítit man honum fyrir þykkja, at láta
einnhvern til jarðar hníga, ef honum ríss við“..
Síðan skildu þeir. Reið Eyjólfr til skips ok
fann stýrimann ok sagði Þórði tal þeira
Skeggja. Þórðr svarar: „Bezta ferr þér; enn sjá
þykkjumst ek á sliku, atSkeggi vill ýfast við mér;,
þykkir mér ok meiri ván, at lítit tillæti veita
ek honum“. Eyjólfr mælti: „Þat væri minn
vili, at vér fyndim Skeggja“. Þórðr svarar l
„H vergi man ek fara; enn með því at Skeggi
vill engan kaupmann til sín taka, at siti á
aðra hönd honum í vetr, þá fæði hann strúg
sinn á aðra hönd sér, meðan honum líkar“.
Eyjólfr bauð Þórði til vetrvistar með sér heim,
til Óss, enn hann bað hann vista kaupmenu
sína þar um fjörðinn. Þórðr þakkaði honum

10

ÞÓRÐAR SAGA HRÆDU.

boð sitt, enn kvaðst eigi yilja með honnm vist
hafa. Þórðr beiddist at Eyjólfr seldi honum á
leigu landit um vetrinn, ok þat gerði Eyjólfr,
onn hann fór bygðum á Torfustaði, því at hann
átti þar annat bú, enn Þórðr tók við búi at
Ósi. Síðan lét hann flytja heim farm allan,
enn réð skipinu til hlunns. Með Þórði fóru
heim bræðr hans ok systir ok allir skipverjar.
Sitr Þórðr nm kyrt þann vetr. Ekki lét Skeggi
til sín taka; mælast þeir Þórðr ekki við, þótt
þeir finnist. Eigi lætr Skeggi sem hann viti
um kaup þeira Þórðar ok Eyjólfs eða breytni.
Þórðr hafði fjölment ok var hinn mesti gleði-
maðr, ok svá váru þeir allir bræðr. Þórðr
varð skjótt vinsæll af heraðsraönnum. Heldr
likaði Skeggja þat lítt; þótti líklegt, at hann
myndi vilja verða höfðingi yfir Miðfirði. Okþví
öfundaði hann Þórð; því at hann varharðlyndr
ok þoldi eigi at aðrir væri látnir jafnfram hon-
um. Þórðr hafði leika um vetrinn, ok váru
þeir bræðr at leikum ok Bæjarmenn, ok váru
þeir engir at jafnbiði Þórði um allan fimleik
ok afl. Þórðr var umsýslumaður mikill ok
hinn mesti þjóðsmiðr. Um vetrinn reisti Þórðr
ferju niðr við Miðfjarðarárós, ok var þar löng-
um um dagana; ætlaði hann at ferjan skyldi
ganga til stranda at vári til fangs. Leið svá
fram til jóla. Ok er kom at jólum, sendi
Skeggi mann til Þorkels á Sanda, ok bauð

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

11

honum til jólaveizlu ok hásfreyju hans; bað
hann ok at sveinninn Eiðr skyldi fara með
þeim. Hann var þá ungr ; ok þó nökkut á
legg kominn. Síðan bjuggust þau heiman frá
Söndum atfangadag fyrir jól, ok með þeim
sveinninn Eiðr. Svá var veðri farit, at gerði
á þey með régni, enn Miðfjarðará ófær, ok tók
at leysa ána köflum hit efra, enn við fjörðinn
var fært með skip. Ok er Þorkell setti fram
skipit, kallaði Þórðr á hann ok mælti: „Ófær
er áin, maðr!“ segir hann. Þorkell svarar:
„Gættu smíðar þinnar, ek man ferðar minnar“.
Eéð Þorkell nú til árinnar; váru þau þrjú á
skipinu. Ok er þau kómu á megin árinnar,
leysti sem óðast ána ok fórst þeim seint; rak
þau nú eftir ánni fyrir ísinum ok straumi; ok
eigi létti fyrr enn hvelfdi skipinu; höfðu þau
kaffarar ok helt við druknan. Enn með því at
þeim var lengra lífs auðit, kom Þorkell þeim
á kjöl; rak nú skipit til sjávar, ok gegnt því
sem Þórðr var at smíðinni ok Steingrímr bróðir
hans hjá honum. Þá kallaði Þorkell á hann
Þórð til bjargar þeim. Þórðr segir: „Ek man
gæta smiðar minnar, enn þú ferðar þinnar“.
Steingrímr mælti: „Ger vel, bróðir minn, ok
hjálpa mönnunum; því at nú liggr líf þeira
við, ok sýn ment þína“. Þórðr kastar þá hin-
um yztum klæðum; síðan kastar hann sér til
sunds ok legst út til skipsins, ok varð hann

12

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

at brjóta ísinn ok hrinda frá sér ýmsa vega.
Ok er hann kom at bátnum, tók hann fyrsfc
sveininn Eið ok lagði í millum herða sér,
knýtti þar at utan einu snæri ok legst til
lands með hann, ok bað Steingrím bróður sinn
hjálpa við sveininum, svá honum ornaði, því
at honum var kalt orðit. Síðan leitar hann út
til skipsins ok tók konu Þorkels — ok var
hon mjök dösuð — ok flutti hann hana til
lands. Hit þriðja sinn legst hann til skipsins-
ok flytr Þorkel til lands, ok var hann at bana
kominn af kulda. Steingrímr spurði: „Því
fluttir þú sveininn fyrst? 4< Þórðr segir: „Því
flutta ek Eið fyrstan, at mér segir svá hugr
um, at mér verði at þessum hinum unga manni
mikit gagn, ok hann muni gefa mér líf; énn
því flutta ek Þorkel síðast, at mér þótti hann
mest mega við kuldanum ; enda þótti mér afc
honum minstr skaði w . Siðan tók Þorkell klæða-
skifti; enn hann hrestist ok kona hans. Eftir
þat fara þau hjón til Reykja, enn Þórðr bauð
Eiði heim með sér til Óss. Eiðr kveðst þat
gjarna vilja þiggja, ok var þar langan tíma.
Enn nú er at segja frá því, at Þorkell kemr
til Reykja ok sagði sínar eigi sléttar. Skeggi
kvað hann mikla óhamingjufór farit hafa —
„enn látið son minn eftir hjá þeim manni, sem
mestr ofsamaðr er“ — kveðst svá hugr um
segja, at þar myndi koma, at mikit væri gef-

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

13

anda til, at Eiðr hefði þar aldri komit til
Pórðar. Enn er jólin liðu, fór Þorkell heim,
ok kom um leið til Óss, ok bað Eið með sér
fara. Eiðr svarar: „Eigi man ek með þér fara;
skaltu eigi oftar setja mér fjörráð u . „Eigi
vilda ek þér heldr banaráða enn sjálfum mér“,
segir Þorkell. Fór Þorkell heim, ok er hann
ór sögunni.

4. Eiðr var Þórði jafnan fylgjusamr; enda
var Þórðr alltillátssamr við hann. Þórðr var
löngum at ferjusmíðinni niðri við ósinn ok Eiðr
hjá honum. Þat var einn dag, at Þórðr var
at skipsmíðinni ok sveinninn Eiðr hjá honum.
Þórðr hafði jafnan hjá sér saxit Gamlanaut,
olc svá var enn. Eiðr tók npp saxit ok lék
at. Þetta sér Þórðr ok mælti: „Lízt þér vel
á saxit, fóstri minn? u Hann svarar: „Allvel“,
segir hann. Þórðr mælti: „Þá vil ek gefa
þér saxit u . Eiðr mælti: „Aldri man ek geta
launat þér jafngóðan grip , enn vináttn mína
vil ek gefa þér, fóstri minn, ok man hon þykkja
lítils verð“. Þórðrsvarar: „Haf þú þökkf} T rir,
fóstri minn, ok mantu bæði launa oft ok stór-
um“. Siðan fóru þeir Þórðr heim, ok sýndi
Eiðr saxit öllum heimamönnum ok þótti all-
vænt um. Litlum tima síðar kom Eiðr til
Eeykja at finna föður sinn. Skeggi tókhonum
ekki blitt ok spurði: „Því þótti þér þat fóstr
betra, at vera með Þórði, enn þat fóstr, er ek

14

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

fekk þér með Þorkeli ?“ Eiðr svarar : „All-
ólíkt er þetta fóstr fyrir alls sakir; því at
Þórðr er mikils háttar maðr, ok má af honum
gott hljóta; enn Þorkell er lítilmenni ok heimskr;
hann vildi bana mér fyrir sakir óvizku ok for-
sjáleysis; enn Þórðr gaf mér líf; ok hann hefir
gefit mér hinn bezta grip“. Skeggi mælti:
„Af umsjá Þorkels mundi þat, er þú fekt líf;
mundi hann eigi heldr vilja þér bana enn sjálf-
um sér eða konu sinni. Enn sjá vil ek þann
grip, er þú lætr svá mikillega yfir, hvárt mér
þykkir svá mikils um vert“. Eiðr sýndi hon-
um þá saxit. Skeggi brá saxinu, ok leizt all-
vel á ok mælti: „Auðsét er þat, at þenna grip
hafa átt tígnir menn, ok er þetta allmikii ger-
semi, ok eigi trúi ek, at hann hafi þvílíkan
grip, svá fágætan, þér gefit“. Þá svarar Eiðr:
„Eigi þykki mér þá líklegt, at þú munir
styrkja mik til launanna, ef þú vilt eigi trúa,
at hann hafi gefit mér“. Skeggi mælti: „Gjarna
vilda ek at þú hefðir þenna grip eigi þegit“.
Eiðr svarar: „Eigi lizt okkr þetta einninn“.
Eftir þetta ferr Eiðr heim til Óss, ok varð fátt
af kveðjum með þeim feðgum í því sinni.
Þórðr fagnaði vel fóstra sínum ok spurði eftir
tali þeira feðga. Eiðr sagði alt sem farit
hafði. Þórðr svarar: „Slíks var mér at ván;
ok allmjök vill faðir þinn ýfast við mér. Ok
svá segir mér hugr, sem fleira muni til vand-

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

15

ræða með okkr föður þínum ok hans frændum
enn sjá megi fyrir, hvern enda eiga man, ok
mantu jafnan með miklum vanda verða í milli
at ganga“. Eiðr svarar: „Gott væri, ef ek
mætta nökkut gott at vinna í millum ykkar“.

5. Asbjörn hét maðr. Hann var son Þor-
steins hvíta ok Sigríðar systur Miðfjarðar-
Skeggja. Hann kom út hingat til íslands þetta
sumar í Blönduósi í Langadal. Ok er Skeggi
frétti útkvámu frænda síns, reið hann til skips,
ok fagnar vel Ásbirni frænda sínum, ok býðr
honum heim með sér við svá marga menn sem
hann vildi. Þetta boð þiggr Ásbjörn, ok réfr
skipi sínu til hlunns, ok fór síðan heim til
Reykja við þriðja mann. Ásbjörn var manna
mestr ok hinn fríðasti maðr ok vel látinn.
Hann var rammr at afli, svá varla fanst hans
jafningi fyrir afls sakir. Hann var gleðimaðr
mikill. Hann gekk jafnan til laugar at skemta
sér. Ok einn dag gengu þeir Skeggi til laug-
ar eftir vanda, ok lágu við laugina ok töluð-
ust við. Þenna dag gekk Sigríðr frá Ósi til
laugar með léreft sín, ok bjóst í þann tíma
heim. Hon gekk þar hjá sem þeir lágu. Ás-
björn var drambsmaðr mikill at klæðabúnaði.
Þeir sáu hvar konan gekk. Hon var í rauð-
um kyrtli ok hafði blá yfirhöfn; var konan
bæði fríð ok mikii ok at öllu allvaskleg. Ás-
björn reis upp við olnboga ok leit um öxl til

16

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

liennar. Hon nam staðar ok leit til hans ok
gekk síðan heim. Þá spurði Ásbjörn, hvat
konu þat væri - „þykki mér ván, atgjákona
myndi geta ástir af mér“. Skeggi svarar:
„Hon heitir Sigríðr ok er dóttir Þórðar Hörða-
Kárasonar; enn þat ræð ek þér, at þú skiftir
þér þar engu af við hana“. Ásbjörn spurði,
því þat skyldi vera. Skeggi svarar: „Þeir
l)ræðr hennar eru fullir ofrkapps ok hinir mestu
úeirðarmenn. Hyggr þú, at þeir muni þér hlífa,
ef þeim ríss við, þar sem þeir drápu Sigurð
konung slefu, son Eiriks konungs ? u Ásbjörn
svarar: „Þat hafða ek ætlat, at vera sjálfráði
fyrir hverjum manni hér í landi w . Skeggi
scgir: „Þat ferr sem reynist, hvárt þú ert ein-
hlítr áðr þér skilið, ef þú leitar nökkut á þá,
framar enn þeim líkar u . Eftir þat gengu þeir
heim.

6. Nú er frá því at segja, at Sigríðr kom
leim til Óss; gekk Þórðr bróðir hennar í móti
henni. Hann mælti: „Því ertu svá litverp,
systir? ok lízt mér sem hann hafi feugit þér
litar, Ásbjörn veisugalti; enn mart man verða
í leikum, áðr enn hann fær þín“. Svá fór
fram um vetrinn, at alt var kyrt. Aldri gat
Ásbjörn Sigríðar. Knattleikar váru í millum
Keykja ok Óss á -Miðfjarðarísi ; því at snimma
lagði fjörðinn. Þá var gott til knárra manna
í Miðfirði, Þórðr var knástr at leikum ok

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

17

Ásbjörn frændi Skeggja. Ekki var Skeggi at
leikum, þyí at hann var af hinu mesta æsku-
skeiði, enn þó sem hraustastr til vápns; sat
hann hjá ok þótti allmikit gaman at. Aldri
mæltust þeir Þórðr við ok heldr var þar fátt
í milli. Þat var einn dag, at Þórðr var at
leik ok Ásbjörn, ok skyldu þeir á leikast. Ok
einn tíma feldi Þórðr hann Ásbjörn allmikit
fall, svá bops kvað í skrokkinum á honum.
„Ok fell nú veisugaltinn“, sagði Þórðr. Hann
svarar fá um. Ok annat sinn, er þeir tókust
til, þrífr Ásbjörn til Þórðar, svá at hann fell
á kné. „Ok fór þar meyjarkinniun“, sagðiÁs-
björn, „ok væri þér varla kvæmt í leik með
röskum mönnum“. Þórðr segir: „Svá fremi
veiztu þat, veisugalti, er vit reynum vápna-
skifti, hvárr þá á upp til annars at sjá, er
vit skiljum þann leik“. Ásbjörn kveðst þess
albúinn þá þegar ok hljóp til vápna; gengu
menn þá í millum þeirra ok váru þeir skildir.
Líðr nú af vetrinn. Reið Ásbjörn til skips
síns um várit ok bjó þat til hafs. Skeggi reið
til skips með Ásbirni við marga menn, því at
honum þótti einskis ills örvænt fyrir Þórði.
Sitr Þórðr heima ok lætr eigi sem hann viti.
Ásbjörn kemr at máli við Skeggja: „Svá er
mál með vexti, frændi, at mér leika kvánföng
í hug, ok vil ek ráða ráði mínu“. Skeggi
segir: „Hvar er kona sú, er hugr þinn horfir

18

Í-ÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

helzt á ?“ Ásbjörn segir: „Ekki er því at
leyna, at þat er Sigríðr, systir Þórðar at Ósi;
hon er sú kvenna, at minn hugr stendr mest
til at fá“. Skeggi svarar: „Ekki þykki mér
þetta líklegt, at okkr muni þetta tjá; ok ófúss
er ek til at fiytja þetta mál við Þórð, at þeim
óþokka, sem millum ykkar er áðr“. Ásbjörn
kvað þat eina hafa í millum borit, at lítilsvar
vert, ok kveðst eigi vilja hins bezta kvenkost-
ar missa fyrir þat — „ef ek kann at fá“. Þar
kom, at Skeggi hét at biðja konunnar fyrir
hans hönd. „Þykki mér ráð“, segir Skeggi,
„at ekki bregðir þú utanför þinni fyrir þetta“.
Eeið Skeggi heim, enn Ásbjörn fór utan þat
sumar. Eigi miklu síðar enn Skeggi kom heim
spurðist skipkváma í Hvítá í Borgarfirði. Ok
er menn fréttu þat, fór fjöldi manns norðan ór
sveitum til kaupa við kaupmenn, bæði ór ilið-
firði ok annarsstaðar. Skeggi bjóst ok til skips
at ríða með marga menn. Ok er Eiðr spurði,
at faðir hans ætlaði til skips, mælti hann við
Þórð: „Ætlar þú nökkut til skips, fóstri minn?“
Þórðr segir: „Því man ek síðr þurfa varning
enn aðrir bændr ? ok skal ek at vísu fara“.
Eiðr mælti: „Ek vil ríða með þér ok heyra á
mál manna, ok kynna mér svá kaupstefnu“.
Þórðr segir: „Bæta man þat vára ferð, fóstri
minn, at þú farir; segir mér svá hugr, at í
þessarri ferð man ek þín mest þurfa, ef mínir

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

19

draumar vita nökkut“. Eiðr mælti: „Hvat
dreymdi þik, fóstri minn?“ Þórðr segir: „Þat
dreymdi mik, at ek þóttumst kominn til Hvít-
ár í Borgarfirði ok eiga tal við útlenda menn,
eigi sízt um kaup nökkur; ok í því kómu í
búðina vargar margir, ok var mér mikill við-
bjóðr við þeim; síðan réðu þeir á mik ok vildu
drepa mik ok rifu af mér klæðin, enn ek brá
sverðinu ok hjó ek í sundr einn varginn í
miðju ok höfuðit af öðrum; síðan hlupu atmér
vargarnir öllum megin, enn ek þóttumst verjast,
ok varð ek mjök móðr, ok eigi þóttumst ek
vita, hversu mér myndi vegna. í því hljóp
fram fyrir mik einn bjarnhúnn ok vildi verja
mik, ok í því vaknaða ek. Nú þykki mér
draumrinn tíðendavænlegr“. Eiðrmælti: „Auð-
sét er þat, at þetta eru mannahugir illir til
þín. Nú væri þat mitt ráð, at þú riðir jafn-
snimma heiman ok faðir minn, þó at þit mæl-
ist ekki við“. Þórðr mælti: „Gera má ek þat,
fóstri minn, fyrir bæn þina“. Nú bjóst Þórðr
til ferðar ok Eiðr með hoDum. Ok er Þórðr
bjóst, mælti Sigríðr systir hans: „Þat vil ek,
bróðir minn, at þú kaupir mér skikkju mjök
vandaða“. Þórðr svarar: „Svá skal vera, systir;
enn svá segir mér hugr, at skikkjan verði full-
keypt áðr lúki“. Þeir Þórðr ok Eiðr riðu til
skips jafnfram Skeggja; því at Eiðr bað Þórð

2*

20

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

þess. Ok er þeir kómu til skips, tjölduðu þeir
eina búð báðir.

7. Sá maðr kemr til sögunnar, er Jón hét.
Hann bjó at Hvassafelli í Norðrárdal. Hann
var vel fjáðr ok engi jafnaðarmaðr ok óvin-
sæll. Guðrún hét kona hans, ofláti mikill ok
metnaðarfull. Bróðir hennar hét Auðólfr.
Glúmr hét faðir þeira. Hann bjó at Skarðs-
hömrnm. Þeir ætluðu að ríða til skips í þann
tíma er þeir Þórðr ok Skeggi. váru við skip.
Ok er þeir riðu heiman, mælti Guðrún við
bónda sinn, at hann skyldi kaupa henni skikkju
nökkura góða, því at hon var áburðarkona,
Þessu heitr bóndi. Þeir ríða nú leið sina, þar
til er þeir koma á Hvítárvöllu; þá var kaup-
stefna sem mest. Þeir Jón ok Auðólfr gengu
um búðir. Þeir kómu í búð þess manns, er
Þórir hinn auðgi hét, ok föluðu skikkju, ef til
væri. Hann segir, kvað til vera skikkju —
„ok man ykkr, bóndi, þykkja dýr <{ . Jón svar-
ar : „Lát heyra, hvat gjalda skal í{ . Austmaðr
mat skikkjuna. Jóni þótti of dýr. Auðólfr
vildi kaupa láta, ok bauð at leggja til af sínu.
Jón gekk frá. Ok er þeir kómu út, eggjaði
Auðúlfr at kaupa skikkjuna — „ok hét ek
því systur minni {í . „Því skaltu eigi ráða? u
segir Jón, „ok göngum heim eftir verðinu w —
ok varð þetta dvöl nökkur. Þat er sagt, at
þeir Þórðr ok Eiðr gengu um búðir ok föluðu

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

21

varniug. Þeir kómu í búð Þóris ríka ok föl-
uðu skikkjuna at Þóri. Þórir kveðst kenna
Þórð ok hans foreldra— „ok vil ek eigi mcta
víð þik; heldr vil ek, at þú þiggir skikkjuna 4í .
Þórðr þakkaði honum — „ok vil ek þetta
þiggja, ok láta hér liggja meðan ek geng eftir
verðinu 44 . „Þat vilda ek“, segir Þórir, „at þú
hefðir með þér M . „Engu man þat varða“, segir
Þórðr, ok gengu þeir Eiðr at sækja verðit.
Ok er Þórðr var í braut, koma þeir Jón ok
Auðólfr inn í búðina ok báðu austmanninn þá
láta til skikkjuua. Hann kvað þá selda skikk-
juna — „því at þú vildir eigi þvílíkt við gefa,
sem ek mat 4í . Jón kveðst þá hafa skyldu.
Ok í því kómu þeir Þórðr ok Eiðr í búðina
með skikkjuverðit. Þórðr greip til skikkjunn-
ar. Auðólfr brá sverði ok vildi höggva til
Þórðar. Jón hljóp ok at honum Þórði okvildi
höggva til hans. Þórðr brá skjótt sverðinu ok
snerist at Auðólfi ok hjó í höfuðit; fell hann
þegar dauðr á gólfit. Eiðr hljóp' fyrir hann
Þórð, er hann sá tilræðit Jóns, ok brá fyrir
hann skildinum, enn tók skikkjuna undir hönd
sér. Þetta sér Þórðr ok slæmir til Jóns með
sverðinu, ok kom á hann miðjan, ok tók í
sundr fyrir ofan mjaðmirnar. Förunautar þeira
Jóns sóttu þá at honum. Þórðr hopaði út ór
búðinni ok hljóp á einn raftabulung, ok varð-
ist þaðan vel ok sköruléga. Drifu þá til her-

22

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

aðsmenn ok Borgfirðingar, ok yildn hefna
þeira Anðólfs. Eiðr ferr þá at finna föður
sinn, ok biðr hann at veita Pórði lið með sín-
nm mönnnm. Skeggi segir: „Hvat hefir Pórðr
at hafzt þess, at hann er eigi einhlítr?“ Eiðr
segir: „Hann hefir vegit tvá menn“. „Hverir
ern þeir?“ segir Skeggi. „Auðólfr ok Jón“,
segir Eiðr. „Hvat. varð til?“ segir Skeggi.
Eiðr segir: „Þeir vildn ræna hann skikkjn
þeiri, er hann hafði keypt, ok annarr þeira
vildi drepa hann, áðr enn ek hlífða honnm;
ok láttn eigi þá fæð, sem á millum ykkar hefir
verit, svá ríkt ganga, at þn virðir meira enn
þat, at hann er ór því heraði, sem þú ert;
hann er ok minn lífgjafi ok fóstri“. Pá svar-
aði Skeggi engn. Eiðr gekk þá á brant ok
þar til sem þeir sóttu at Pórði ok brá saxinu.
Ok er Pórðr sá Eið fóstra sinn mælti hann:
„Hafðu þik ekki í hættn fyrir mik“. Enn er
Eiðr var út genginn ór tjaldi föður síns, þá
stóð Skeggi upp ok mælti : „Rýta man göltr-
inn ef gríssinn er drepinn“. Tók hann þá
Sköfnnng ok gekk þangat til sem þeir sóttn
at Þórði; hafði hann varizt svá drengilega, at
þeir höfðn engn sári á hann komit; enn hann
hafði sært marga menn. Ok er Skeggi kom
til, gekk hann svá hart at, at þeir hrnkkn frá,
er áðr höfðn sótt at Pórði. Síðan kom Skeggi
á sættnm með þeim; skyldi hann einn geraum

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

23

öll málin. Hann lauk þegar upp gerðinni.
Skyldi Þórðr greiða tvau hundruð silfrs fyrir
yíg Jóns, enn.Auðúlfr falla óheilagr fyrir fjör-
ráð ok tilræði yið Þórð. Þeir menn, sem sár-
ir höfðu orðit fyrir Þórði, skyldu hafa sár sín
bótalaus fyrir fjörráð ok atsókD; ok með þessu
skildu þeir. Eeið Skeggi heim, þá er hann yar
búinn. Þórðr, reið jafnfram norðr, ok Eiðr með
honum, ok töluðust þeir Skeggi ok Þórðr ekki
við á allri þessarri leið. Þeir ríða þar til, er
þeir koma at Miðfjarðará. Þá mælti Skeggi:
„Hér munu vér af baki stíga; því at ek á við
þik, Þórðr, erendi“; ok svá gerðu þeir. Þá
mælti Skeggi: „Ásbjörn frændi minn bað mik
vekja bónorð fyrir hans hönd, ok vill hann láta
biðja Sigríðar, systur þinnar; ok vil eknúvita
hversu þú vilt þessum málum svara“. Þórðr
segir: „Litla vináttu á ek við Ásbjörn; heíir
þú ok mér verit engi vin hér til; ok ekki kom
mér þat í hug, at þú myndir hingat leita
tengda fyrir frændr þína; enn veit ek, at Ás-
björn er stórborinn maðr og ríkr, ok mikilmenni
af sjálfum sér; enn eigi veit ek, hversu bræðr-
um mínum eða henni er þetta kaup gefit“.
Skeggi svarar: „Því kveð ek þik at málinu,
heldr enn bræðr þína, at ek veit, at þeir vilja
þínum ráðum hlíta, bæði um þetta ok alt ann-
at“. Þórðr svarar: „Líklegir þykki mér þeir
til vera at gera eftir mínumvilja; ennekkigef

24

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

ek hana nökkurum manni, utan hennar samþykki
sé til; enn yán þykki mér, at ekki brjóti hon
þat á bak, er ek ræð“. Pá segir Eiðr: Þat
vilda ek, fóstri minn, at vel svarir þú föðnr
mínum um bónorðit, ok virðir mikils hans flut-
ning u . Þórðr segir: „Svá skal vera; því at
mikla liðsemd veitti Skeggi mér í þessarri ferð
ok þat man ek nú láta ásjá; því at ek man gera
kost á um bónorðit fyrir þinn flutning, Skeggi.
Hon skal sitja í festum þrjá vetr; ok ef Ás-
björn kemr eigi út innan þeirra þriggja vetra,
þá eru laus þessi mál; kemr hann fyrr til
lands, þá er hann kominn til ráðahags með Sig-
ríði“. Þessu játar Skeggi. Réttir Þórðr þá
fram höndina, ok tekr Skeggi handsöl; váru
þegar váttar at heitorði. Þá mælti Skeggi:
„Nú hefir þér vel farit, Þórðr, enn hagskifti
var þat, er systir þín fekk skikkjuna, heldr enn
kona Jóns; þykki mér ok meiri ván, at Borg-.
firðingar megi minni til reka, hverr yðarr fundr
varð; man ek lengja nafn þitt ok kalla þik
Þórð hræðu“. Þórðr sagði: „Vel líkar mér
þat, þó þeir haíi nökkurar menjar minnar þar-
kvámu, ok svá þykki mér ok engi forþokki á
nafni þessu; enn svá segir mér hugr um, atsjald-
an muni hræðulaust í þessu heraði“. Eftir þetta
riðu þeir heim. Ok er Þórðr kom heim, var
honum vel fagnat. Hann var spurðr tíðenda.
Hann sagði af hit ljósasta. Síðan kallaðihann

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

25

systkin sín til tals við sik, ok sagði þeim heit-
orðit. Sigríðr svarar: „Bráðráðit þykki mér þú r
bróðir, gert hafa um heitorðit mitt, er ek var
ekki at frétt áðr“. Þórðr segir: „Þat kaup*
skal ekki framar, enn þú vilt samþykkja“. „Þess
var mér ván at þér; vil ek ok þinni forsjá hlíta
hér um“. „Þórðr bað hana hafa þökk fyrir
andsvörin; síðan fekk hann henni skikkjuna, ok.
sagði henni um viðskifti þeira Jóns ok Auð-
úlfs, ok kvað vísu:

(2) Tvá lét ek Fáfnis fitjar
falla þar til jarðar
ýta, leifaia lautar
lind fagrvita, kindar;
áðr vildu þeir öldu
eitr þvengs bana veita
branda með benja vöndum
bings, mær, skerðendr særi.

„Slíks var at ván“, segir hon. Hér eftir sitr Þórðr
heima um kyrt, ok var Eiðr jafnan með honum.

8. Þetta sama sumar kom skip íBlönduós í
Langadal. Þar kom út Ormr, systurson Skeggja
ok bróðir Ásbjarnar. Enn er Skeggi frétti út-
kvámu frænda síns, ríðr hann til skips, ok býðr
Ormi heim með sér til vetrvistar, ok fór Ormr
heim með honum. Ormr var svá háttaðr, at
hann var hverjum manni meiri ok sterkari,
rammr at afli ok hinn vasklegasti, ok fullr af
ofrkappi, ok þótt engi sinn jafningi. Hann var
hinn mesti vígamaðr, ok fullr upp ójafnaðar.

26

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

Þat var einn dag, at Ormr gekk til laugar, at
Sigriðr frá Ósi var þar fyrir, ok ein konameð
lienni. Honum fanst mikit til hennar, okspurði
eftir, hvat kona hon væri. Honum var sagt,
hvat hon hét, ok svá ætt hennar. Hann kom
at máli við Skeggja ok mælti: „Svá er mál
með vexti, at ek viida, at þú bæðir Sigríðar
frá Ósi til handa mér“. Skeggi svarar: „Þat
man ek eigi gera við þessa konu; enn biðja
vil ek hverrar annarrar konu sem þú vilt til
handa þér“. Ormr svarar: „Annathvárt vil ek
at þú biðir Sigríðar, ellegar engrar“. Skeggi
segir: „Því myuda ek biðja festarkonu Ásbjarn-
ar bróður þíns?“ Ormr segir: „Þat hirði ek
aldri, þó hon sé hans festarkona; viltu eigi
biðja hennar fyrir mína hönd, þá man verða
róstumikit í heraði; því at þá skal ek fífla
hana, ok munu bræðr hennar þat banna, enn
ek man ekki þat hirða; mantu þá verða til at
hlutast“. Þá sagði Skeggi: „Eigi man Sigríðr
fyrir þér fíflast láta; ok ætlar þú þér mikla
dnl, at fá hennar svá ósæmilega; ok roan þér
þetta draga til skammæðar; þvi at velta hefir
Þórðr látið þyngra hlass, þar þeir bræðr drápu
Sigurð konung slefu Gunnhildarson“. Ormrség-
ir: „Yerðr þat sem má; á þetta skal hætta, ef
þú vilt eigi biðja konunnar mér til handa“.
Skeggi segir: „Heldr vil ek fara með þessum
orðum, enn vandræði standi af; ok mantu þó

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

27

illa við una, hversu sem svarat verðr". Eiðr
varð þessa varr, er hann var á kynnisvist at
Eeykjum með föður sínum. Þeir feðgar gera
Þórði orð, at hann komi til Eeykja. Þórðr fcr
til Eeykja, ok bræðr hans með honum. Skeggi
heilsar Þórði glaðlega. Hann tók því vel, ok
hvat undir orðsendingu hans væri. Skeggi
segir: at Ormr frændi hans vildi fá Sig-
frétti, ríðar systur hans. Þórðr segir:
„Undarleg málaleitan er slíkt af þinni hendi;
því at mér lízt Ormr, frændi þinn, meira
uiga varit í fors ok óvizku, enn hamingju; er
ok eigi ólíklegt, at þat reyni af bragði; eða
veit hann eigi áðr, at konan er föstnuð bróður
hans?“ Skeggi mælti: „Ormr er eigi heima,
ok er riðinn út í Langadal til skips“. Eiðr
mælti: ,.Þat vilda ek, fóstri minn, at þú gerðir
á nökkurn kost fyrir flutning föðurmíns“. „Svá
skal vera, sem þú biðr“, segir Þórðr, „at á
skal gera kostinn fyrir bænarstaðinn þinn ok
flutning Skeggja; enn engan mynda ek á gera,
of Ormr hefði sjálfr beðit konunnar. Þauand-
svör vil ek, Skeggi, gefa þínu máli, at þat er
fyrst, at ek vil engu því bregða við Ásbjörn,
sem ek hefl honum lofat; ek vil, at Ormr fari
utan í sumar, ok veri utan tvá vetr, enn eigi
ván ráða, ef Ásbjörn kemr eigi til“. Skeggja
þótti allvel svarat, ok höfðu hér við vátta. Eeið
Þórðr heim til Óss ok Eiðr með honum. Lítit

28

ÞÓRÐAÍt SAGA HRÆÐU.

gaf Sigríðr sér um þetta. Líðr nú þar til, er
Ormr kemr heim, ok hafði búit skip sitt. Ormr
spnrði Skeggja at um erlendislok kvánbænanna.
Skeggi sagði alt sem farit hafði. Ormi þótti
Skeggi hafa laust fylgt. Skeggi bað hann þá
virðing á leggja, sem hann vildi. Ormr bafr
hann hafa af sér enga þökk fyrir málalokin,
ok varð reiðr mjök ; kveðst aldri hirða, hvárt
Þórði líkaði vel eða illa — „skal hon þá vera
friðla mín“. Skeggi kvað hann furðu óvitran
mann, er hann talaði slíkt. Eigi hafði Ormr
heima verit, svá at nóttum skifti, áðr hann
reið til Óss, ok settist á tal með Sigríði. Hon
bað hann eigi þat gera; kvað Þórði mundu
þykkja verr — „ok mantu finna skjótt mis-
smíði á, ef þú geriræigi at“. Ormr kvaðst
hvergi varbúinn við Þórði, hvat sem þeir skyldi
reyna. Hon sagði þat ok líkast, — „at þat
reynir þú, ef þú venr hingat kvámur þínar;
máttu til þess ætla, at ek man mér engu af
skifta um þat, er til þín heyrir, meðan ek spyr
ekki til Ásbjarnar, bróður þins“. Skildu þau
talit. Þórðr var at ferjusmíð niðri við ósinn,
ok ætlaði at halda henni til Stranda eftir
skreið, ok fara sjálfr með. Ormr kom þrjá daga
í samt til Óss. Ok þá talaði Þórðr við Orm:
„Þat vil ek, Ormr, at þú hafir eigi hingat
kvámur þínar til óþyktar við mik, enn ósæmdar
við systur mína“. Ormr svarar um heldr illa

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

29

ok kveðst sjálfráði verit hafa ferðar sinnar fyr-
ir hverjnm manni, ok kveðst hyggja, at svá
skyldi enn vera. Pórðr kvað þá eigi báða uppi
skyldu, ef hann kæmi hinn fjórða daginn. Ormr
lét af kvámum nökkurar nætr. Þórðr bjó fer-
juna. Ok er hann var búinn, var þat einn
morgin, at veðr var gott; þá ætlaði Þórðr at
sigla út ór ánni. Heimakona gekk inn at Ósi*
ok kvað gott veðr at þvá léreft sín. Sigríðr
var vön at þvá léreft sín í læk þeim, er fellr
hjá garði at Ósi. Hon fór með léreftin ok kon-
an með henni. Þenna morgin hefir Ormr njósn
af, at Þórðr man brátt sigla. Hann lætr taka
sér hest. Ekki veit Skeggi til þessa. Síðan
tók hann vápn sín. Hann reið út til Óss, og
þangat í hvamminn, sem Sigríðr var. Hann
sté af hestinum ok batt hann; síðan leggr hann
af sér vápnin, ok gengr til hennar Sigríðar,
ok setr hana niðr, ok leggr höfuð í kné henni
ok leggr hennar hendr í höfuð sér. Hon spurði
því hann gerði slíkt,— „því at þetta er á móti
mínum vilja; eða mantu eigi ályktarorð bróður
míns? ok man hann þat efna; sjá þú svá fyrir
þínum hluta“. Hann segir: „Ekki hirði ekum
grýlur yðrar“. Ok er Ormr kom i hvamminn,
brá hon við heimakona, ok hljóp ofan til fer-
junnar, ok sagði Þórði, at Ormr var kominn í
hvamminn til Sigríðar. Þórðr brá skjótt við,
ok tók sverð sitt ok skjöld. Hann hljóp npp

30

ÞORÐAR SAGA HRÆÐU.

í hvamminn. Ormr lá í knjám Sigríði. Þórðr
hljóp at Ormi ok mælti: „Statt þú npp og ver
þik; er þat nú eigi verra, enn krjúpa at konum
ok hörfa við mér“. Ormr brá við, ok seildist
til sverðs síns, ok í því hjó Þórðr til Orms ok
í sundr hinn hægra handlegginn. í því brá
Ormr sverðinu; ok r viðbragði hans brotnaði
fótleggr hans. Þá hjó Þórðr höfuð af Ormi,
ok gekk síðan heim til Óss, ok lýsti vígiOrms
á hönd sér. Sigriðr bað Þórð bróður sinn
forða sér. Hann brosti at orðum hennar ok
sagði: „Hvergi man ek fara; því at ek kann
cngar leiðir; man ek senda mann til Keykja
at segja Skeggja vígit Orms“. Hon segir: „Und-
arlegr maðr ertu, bróðir, því at Skeggi man
skjótt hér koma, ok hefna frænda síns, með
fjölmenni, ok heflr þú ekki megn at standa í
stríði við hann, þó at þú sér garpr rnikill".
Þórðr kveðst ekki at því fara. Síðan fann hann
sauðamann sinn, ok bað hann fara til Reykja,
ok segja Skeggja vígit. Hann kveðst þessa ó-
fúss, enn lézt þó fara mundu, ef Þórðr vildi.
„Seg ok þat með, at Skeggi láti færa í braut
afglapa sinn“. Sveinninn fór sem hann bað,
ok sagði Skeggja vígit Orms frænda síns. Skeggi
varð reiðr mjök. Sveinninn mælti: „Þat bað
Þórðr mik segja þér, at þú skyldir láta flytja
í brautu afglapa þinn“. Skeggi safnar númönn-
um at sér, ok ríðr út til Óss. Enn Þórðr var

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

31

heima yið himi tíunda mann, ok býst til varn-
ar, þegar hann sér ferð Skeggja. Þar várn
þeir bræðr báðir. Allir váru þeir velvápnaðir.
Kveðst Þórðr nú hvergi mundu vægja fyrir
Skeggja; kvað nú vel, at þeir reyni með sér..
Þat er at segja. at þenna morgin hafði Eiðr
farit til stóðhrossa sinna í Línakradal; þau-
hafði Þórðr gefit honum. Ok er hann fréttr
vígit Orms, skundaði hann heim til Óss, og*
vildi koma fyrr enn faðir hans; ok þat gekk
honum. Enn er hann kom heim, sá hann viðr-
búnað þeira, og tók vápn sfn, ok gekk í lið
með Þórði fóstra sínum. Þórðr mælti: „Eigi
vilda ek, fóstri minn, at þú værir at þessum
fundi; því at ek man nú ekki hlífa föður þín~
um, heldrenn öðrum manni ef hann sækir at“.
Eiðr segir: „Hjá þér man ek vera, fóstriminn.
hvat sem í gerist; því at eitt skal yfir okkr
ganga; var mér þat þá í hug, er þú gaft mér
líf, at ek skylda mitt líf leggja við þitt líf*‘.
Þórðr segir: „Þá mantu mér bezt gefast, er
mér liggr mest á“. Ok þá er þeir höfðu við-
talazt, kom Skeggi við marga menn. Skeggi
var hinn reíðasti. Ok er hann sér Eið, son
sinn, í liði Þórðar, stöðvaði hann flokk sinn-
Þórðr kastaði orðum á Skeggja ok bað hann
at sækja; „því at nú er ek albúinn at höggva
uxann, þó feitr sé; því at nú er helzti gamall
orðinn“. Þá segir Skeggi: „Eigi man ek at

32

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

sækja; því at ek yil eigi berjast við Eið; enn
oft mantu til glæpa stefna u . Þórðr segir: „Meirr
ætlaekþér til komahræðsla, ennhuggæði, efþú
sæbir nú eigi at“. Skeggi svaraði engu, ok reið
frá okheim. Ormr varheygðr í Miðfjarðarnesi.

9. Núverðrað nefna fleiri menn til sögunn-
ar. Þorvaldr hét maðr, góðr bóndi. Hann bjó
í Langadal á þeim bæ, er heitir í Engihlíð.
Hann var læknir góðr. Hann átti tvá sonu;
Tiét annarr Einarr, enn annarr Bjarni. Indriði
hét maðr, ok félagi Orms. Hann var mikill
maðr, ok vígr hverjum manni betr, ok hinn
bezti drengr. Hann var kominn út í Kolbeins-
árósi. Hann var þá búinn til siglingar, er þetta
var tíðenda. Özurr hét maðr. Hann bjó í
Skagafirði á þeim bæ, er á Grund heitir. Hann
var Arngrimsson. Jórunn hét móðir hans, ok
var systir Miðfjarðar-Skeggja. Özurr var höfð-
ingi mikill, því at hann hafði goðorð um hinn
efra hlut Skagafjarðar ok út til móts við Hjalta-
sonu. Hann var ódældarmaðr, ok ekki var
hann vinsæll; meiri ok sterkari, enn flestir menn
ótrúr og undirhyggjufullr. Þórhallr hét maðr.
Hann bjó á Miklabæ í Óslandshlíð. Ólof hét
kona hans. Hon var væn kona, ok hinnmesti
skörungr. Þórhallr var vellauðigr at fé; engi
var hann kempa kallaðr ok heldr hræddr, ok
at öllu hit mesta lítilmenni. Hann var hælinn
ok hinn mesti skrumari, ok þóttist flest ráð

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

33

kunna. Ólof húsfreyja hans yar Hrolleifsdóttir,
þess er nam HrolleifsdaJ npp af Sléttahlíð. Hon
var fyrir þeim um alla hluti. Hafði hon verit
gefin honum til íjár. Hon var ung, enn Þór-
hallr við aldr. Hon var læknir góðr. Kálfr
hét bóndi einn í Hjaltadal. Hann bjó á Kálfs-
stöðum. Hann var mikilhæfr bóndi.

10. Nú er þar til at taka at Ósi, er Skeggi
hefir heygja látið Orm, frænda sinn. Hann
sendir mann norðr til Indriða, félaga Orms, at
segja honum vigit; biðr hann búast norðan, ef
hann vill nökkut leita til hefnda eftir félaga
sinn; því at hann hafði svarizt í fóstbræðralag
við Orm, áðr þeir fóru til íslands. Indriðibrá
við skjótt ok tók vápn sín. Hann hafði hjálm
ok skjöld rauðan, mikit krókaspjót i hendi,
gyrðr bitrlegu sverði. Honum fylgdu tveir aust-
menn ok aðrir tveir íslenzkir menn. Indriði
reið frá skipi ; þá er hann var búinn. Nú er
þar til að taka, er þeir Þórðr ok Skeggi skildu
at Ósi, at Eiðr talaði við Þórð: „Þatvildaek
fóstri minn, at þú riðir af heraðinu fyrst, en
ek man annast um bú þitt, meðan þú ert á
braut“. Þórðr segir: „Þú skalt ráða; enn ekki
er mér mikit um að flýja bólstað minn“. „Svá
hlýtr nú at vera at sinni“, sagði Eiðr, „því
at eigi kenni ek kapp föður míns, ef þérdug-
ir at sitja samtýnis við hann við svá búit“.

Síðan bjóst Þórðr at heiman. Hann tók vápn

ð

34

ÞÓRÐAR SAGA. HRÆÐU.

sín ? skjöld ok hjálm, sverð ok spjót. Bræðr
hans bnðnst til ferðar með honum. „Eigi vil ek
þat“, sagði Þórðr, „því at ek vil ykkr í engi
vandræði leiða með mér; enn hafið áðríengum
vígaferlum staðit með mér; ok haldið kyrru
fyrir með fóstra mínum, þar til fleira verðr til
tíðenda“. Síðan sté hann á bak ok bað alla
heimamenn vel lifa. Síðan reið hann upp á
háls til Línakradals ok einn maðr með honum
til leiðsagnar. Hann léttir eigi fyrr leið, enn
hann kemr út í Langadal til Engihlíðar síð
um kveldit. Hann hafði grímu yfir hjálminum
ok duldist. Synir Þorvalds þóttust kennahann
ok sögðu föður sínum. „Ok ef hann er, man
tíðendum gegna, er hann ferr huldu höfði um
heraðit“. Bóndi spurði hinn mikla mann at
nafni. Hann sagðist Þórðr heita. „Ok ertu
Þórðr hræða?“ Hannsegir: „Kalla máttu svá,
ef þú vilt; sá er maðriun“. Bóndi segir:
„Hverju gegnir um ferðir þínar?“ Þórðr segir
vígit Orms ok allan tilganginn, ok kvað vísu:

(3) Fátt kann ek fleygi hrotta,
fegring nm vák, eegja;
áðr vildi sá öldn
ósæma Gná Ijósa.

Þvi varð ek bráðr, at brtíði
blakkrennir nam spenna
vágs; enn vildi eigi
Vár unna bliks dára.

Þorvaldr sagði: „Mikil tíðendi segir þú, víg

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

35

Orms, frænda Skeggja, ok munu margir frændr
eftirsjá yeita með Skeggja w . Pórðr kvað vísu:

(4) Yeitk at eftir ýti
ormreitar mnnu leita
frændr, ok vilja vendi
vápndöggvar mik höggva.

Eigi veitk, þót ýti
egg reiði fram Skeggi
ríkr, hvárt ek renn frá leiki
reinarelds fyr einum.

Þorvaldr segir: „Eigi er þat ok víst; eðahvert
ætlar þú nú at ríða?“ Pórðr svarar : „Norðr
ætla ek fyrst til skips, er uppi stendr í Kol-
beinsárósi, hvat sem þá legst fyrir“. Þorvaldr
bauð honum Einarr son sinn til fylgdar, því at
Pórði váru leiðir ókunnigar; skyldi hann fy]2*ja
honum norðr ór Vatnsskarði, þar til sem leiðir
skildust. Þórðr þakkaði honum, ok dró fingr-
gull af hendi sér ok gaf Þorvaldi. Bóndi þakk-
aði, ok bað hann sín vitja, ef honum líkaði.
„Segir mér svá hugr, at þú munir i þessarri
ferð verða reyndr um vápnfimi ok karlmensku;
mantu svá eiga við at sjá, at Özurr frændi
Orms man sitja um líf þitt, þá hann fréttir;
því at hann er höfðingi mikill ok ódeildar-
maðr“. Þórðr kvað þat fram koma um sinn
hag, sem lagit yrði — „ok er ekki mark at
mínum ættarfylgjum, ef eigi týna nökkurir
frændr Orms f}’rir mér lifi, áðr enn ek lýk

nösum; enn vel ferr þér, bóndi, ok haf þökk

3 *

36

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

fyrir; man ek þiggja þína vináttu, ef ek þarf
til at taka“. Síðan reið Þórðr á braut ok Einarr
með honum; skildu þeir Þorvaldr með vináttu.
Þeir ríða upp eftir Langadal ok norðr Vatns-
skarð. Ok er þeir kómu norðr ór skarðinu,
skildi þá á um leiðir; vildi Þórðr riða um
Grindarhóla, ok hann réð. Þeir riðu til Arnar-
stapa ok áðu þar. Þórðr kvað sér svefnhöfugt,
ok kvað sækja at sér ófriðarfylgjur.

11. Nú er þar til at taka, er Indriði fréttir
víg Orms félaga síns. Hann reið frá skipi ok
með honum fjórir menn : tveir norrænir; hét
annarr Sigurðr, enn annarr Þorgrímr; þeir váru
hinir víglegustu menn. Aðrir tveir váru ís-
lenzkir menn ; hét annarr Bárðr, enn annarr
Þorfinnr, miklir menn ok sterkir. Þeir váru
vel vápnaðir. Þeir riðu sem leið liggr upp
eftir Skagafirði til Vatnsskarðs þenna hinn
sama dag sem Þórðr reið um skarðit. Nú sjá
þeir Þórðr reið fim manna með vápnum. Þórðr
spurði förunaut sinn, hverja hann kendi þar
ríða. Hann sagði: „Eigi kann ek mann at
kenna, ef þat er eigi Indriði stýrimaðr, fóst-
bróðir Orms, með rauðan skjöld ok allmikit
krókaspjót í hendi“. Þórðr svarar: „Vera má
svá, at Indriði vili hafa minn fund. Eðahvers
liðs á ek þar ván sem þú ert? u Hann sagði:
„Eigi er ek vígamaðr, ok eigi má ek manns-
blóð sjá; ok er þat ilt at vita, ef þú skalt

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

37

látast fyrir þeiin“. Þórðr kvað eigi víst, —
„hverr skipstjórnarmaðr man vera í kveld at
skipi Indriða“. Eftir þetta býst Þórðr til
varnar; enn mein kvað Þórðr þat, at félagi
hans var huglauss, ok kvað vísu:

(5) Eigi skal ek fyr ýti flýja
undalogs at þasaum fundi
— gegnir skulu þat fleygjendr fregna
flæðabáls — á þessum hálsi;
heldr ætla ek hjálmi faldinn
hrottasöng at fremja löngnm,
eikikráks þöt at mér sæki
ýtar at þessi vápnamessu.

Ok er þeir fundust, frétti Indriði hvat Orm
dveldi. Þórðr segir, ok kvað Orm hafa keypta
sér staðfestu á Miðfjarðarnesi. Síðan sagði
hann honum vígit — „ok hefndu hans nú; því
at ekki mantu í betra færi komast við mik
enn nú“. Indriði kvað svá vera skyldu. Síð-
an sækja þeir allir at honum. Sigurðr aust-
maðr leggr til Þórðar með spjóti, ok kom í
skjöldinn ok rendi út af ok niðr í völlinn.
Hann laut eftir laginu. Ok er Þórðr sá þat,
hjó hann til hans; kom þat á Sigurð miðjan,
ok tók í sundr fyrir ofan mjaðmimar. í þessu
hjó Þorfinnr til Þórðar, ok kom í skjöldinn,
ok sneið af mikinn mána aí skildinum. Þórðr
hjó á fótinn Þorfinni fyrir ofan kné ok tók af
fótinn. Þórðr bað Indriða betr at sækja — „ef
þú vilt hefna félaga þíns“. Indriði hleypr at

38

ÞÓRÐIR SAGA HRÆÐU.

Þórði ok veitir honum mikla atsókn. Þeir
sóttugt lengi; enn svá lauk, at Indriði fellfyrir
Þórði, ok flakti allr í sundr af sárum. Þá
hijóp Þórðr &t förunautum Indriða, ok var eigi
langt þeira vápnaviðskifti áðr Þórðr drap þá
káða. Eftir þetta settist Þórðr niðr ok batt
sár sín, þvi at hann hafði fengit mörg sár ok
stór. Hann gengr at Indriða ok spurði, ef
hann myndi vera græðandi. Hann segir: „Þess
þykki mér ván, ef læknar koma til“. Þá tók
Þórðr til Indriða ok kipti honurn ór blóði, ok
lætr hann á bak hesti sínum. Eftir þat tekr
Þórðr hest sinn ok ríðr vestr í Bólstaðarhlíð
ok segir þar tíðendin. Síðan reið hann með
Indriða í Engihlíð. Þorvaldr fagnar vel Þórði,
ok býðr honum allan þann greiða, sem hann
vill þiggja, ok spyrr tíðenda. Hann segir bar-
dagann at Arnarstapa ok flm manna lát — „enn
því er ek hér kominn, at ek vilda, at þú grædd-
ir Indriða; því at aldri fær vaskara mann u .
Þorvaldr kvað þat skylt vera. Tók hann við
Indriða, ok bjó honum kerlaug ok fægði sár
hans, ok hafði hann engi banvænleg sár. Þor-
valdr býðr Þórði lækning. Hann kveðst eigi
þat vilja — „man ek norðr leita á landit, hvat
sem fyrir verðr u . Indriði tók til orða: „Nú er
svá komit, sem þér megið vita, at ek hefi leitat
til hefnda við Þórð eftir Orm; enn því skifti
svá til, at fellu fyrir Þórði fjórir mínir félagar,

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐC.

39

enn ek sárr til ólífis; ok fór þat sem ván var
með okkr Þörði, því at hann er engum manni
líkr um vápnfimi. Nú er ráð mitt, Þórðr, at
þú ríðir norðr til skips míns, ok bíð mín þar.
Ólof heitir húsfreyja á Miklabæ. Hon er kven-
skörungr ok hinn bezti læknir; beið fiana við-
töku, þar til sem ek kem norðr, ok lækningar.
Özurr heitir bóndi, er býr at Þverá í Skaga-
firði. Hann er frændi Orms, er þú vátt. Hann
man sitja um líf þitt“. Þórðr bað hann hafa
þökk fyrir tillögin — „enn fara man ek ferða
minna fyrir Özuri, sem ek hefi ætlat“. Eftir
þetta reið Þórðr norðr yfir Skarð til Skaga-
fjarðar ok alt til skips. Hann kom til Mikla-
bæjar síð um kveldit, ok fann bónda ok spurði
bóndi hann at nafui. Þórðr nefndi sik. Þór-
hallr segir: „Heyrt hefi ek þín getit oft. Hvat
heldr þik til hérkvámu?“ Hann sagði bonum
fundinn þeira Indriða ok vígin, ok kvað vísu:

(6) Háðak víst í víðu

Vatnsakarði sókn harða;
þar lét ek fjóra fjörvi
fleinBýnendr týna;
enn Indriði unninn
ítr varð í byr rítar;
þeim gafk líf, er Leifa
láðdýri kann stýra.

Þórhallr kvað hann mikinn afbragðsmann —
„ok lízt mér svá, sem þú munir vera sárr
mjök“. Þórðr kvað ekki mikit bragð at því,

40

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

enn lézt þó hafa skeinur nökkurar. 1 þessu
kom húsfreyja út. Hon mælti: „Hverr er þessi
hinn mikli maðr, er hér er kominn?“ Þórðr
segir til sín. Hon kveðst heyrt hafa hans getit
jafnan, ok bað hann af baki stíga ok dveljast
þar náttlangt. Þórðr bað húsfreyju hafa þökk
fyrir. Þórhallr mælti: „Vandhæfi þykki mér á
viðtöku þessa manns; ratat í mikil vandræði í
vígaferlum, enn maðrinn mjök sárr ok þarf
lækningar; eru ok miklir menn til eftirsóknar
og hefnda eftir Orm; þykki mér svá, sem sá
muni hvártki sjá fyrir fé eða fjörvi, sem hon-
um veitir nökkura hjálp“. Þá segir húsfreyja:
„Eigi lízt okkr þetta einn veg; þykki mér, sem
sá muni betr hafa, er honum veitir nökkura
hjálp; vil ek bjóða þér, Þórðr, at vera hér svá
lengi, sem þú vilt, ok at binda sár þín ok
græða þik, ef þess verðr auðit“. Þórðr þakk-
aði henni, ok kveðst þetta þiggja mundu, ef
bóndi samþykkir. Þórhallr sagði nú enn fara
— „sem vant er, at þú mant vilja ráða; man
ek heita Þórði, at vera honum trúr í öllum
hlutum; má ek halda tungu minni um hérvist
Þórðar“. Síðan sté Þórðr af baki, ok fylgdi
húsfreyja honum í eitt útibúr, enn bóndi tók
af hesti hans. Húsfreyja setti borð fyrir Þórð,
ok fór hann til matar. Eftir þat bjó hon hon-
um kerlaug. ok fægði sár hans; hafði hann
mörg sár ok stór. Þórðr var á Miklabæ á laun,

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

41

þar til sem hann var heill orðinn allra sára-
sinna. Þá talaði Þórðr við Þórhall bónda ok
húsfreyju : „Svá er nú komit, at ek er heill
orðinn sára minna, ok vil ek ekki lengr fara
huldu höfði, eða vera hér lengr enn ykkrhjón-
um líkar vel“. Húsfreyja segir: „Þat er minn
vili, at þú sér hér, þar til sem einnhvern veg
slítr ór málum þessum“. Þórhallr segir: „Þat
vil ek, at Þórðr sé hér í vetr; enn þó er mér
sagt, at Özurr at Þverá muni ætla at sjá eftir
hefndum við þik“. Þórðrkveðst eigi þat hirða;
má þat eigi víst vita, hvárr hellum hleðr at
höfði öðrum“. Einn dag reið Þórðr til skips;.
var þat lagit út undir Elínarhólm. Ok í þann
tima kom Indriði til skips. Höfðu hásetar búit
skipit meðan Indriði var i Engihlíð. Indriði
bauð Þórði at fara utan með sér; enn ekki
kveðst hann mega austr halda fyrir frændum
Orms, er bæði váru margir ok ríkir — „enn
sætzt hefi ek um víg öll fyrir þína hönd, þau
sem urðu á fundi okkrum; hefi ek bætt þau
mínum penningum“. Þórðr þakkaði honum alt
þetta, ok dró gullhring af hendi sér ok gaf
honum; enn ekki lézt hann utan fara at sinni.
Eftir þetta skildu þeir með vináttu; ok fór
Indriði utan, ok er hann ór sögunni. Þórðr
reið á Miklabæ. Þórhallr tók allvel Þórði,
ok kvað þat vel, at hann fór eigi
utan — „hefir þú hér dvalizt um hríð,

42

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

ok líkar mér vel við þik; veit ek ok, at
húsfreyja viU, at þú sér hér þeim stundum,
sem þú vilt; er ek ok maðr barnlauss; ok er
gott, at gera slíka menn sér at vinum ok
styrkja þá með penningum, þótt í nökkut falli;
vantar mik hvártki hug né vit til ráðagerða,
ef Özurr slæet á fjandskap við þik w . Þórðr
tók vel uudir þetta. Þá segir húsfreyja: „Eigi
vilda ek, Þórðr, at þú tryðir mjök á vísdóm
Þórhalls né brautargengi; enn vel ætla ek, at
þú reynir um sinnsakir, ef þú þarft til at taka,
um garpskap Þórhalls M . Þórðr dvelst með
Þórhalli um vetrinn.

12. Ketill hét bóndi. Hann bjó inn frá Ós-
landi. Hann hafði gefit Þórði hest góðan, er
Sviðgrímr hét; við hann eru kendir Sviðgríms-
hólar. Kálfr bóndi á Kálfsstöðum bauð þeim
Þórði ok Þórhalli til jólaveizlu. Þat þektist
Þórðr. Enn áðr þeir riðu heiman, mælti hús-
freyja við Þórð : „Þat vilda ek, at þú færir
varlega; því at Özurr at Þverá sitr um líf
þitt; hann hefir heitazt, at hefna Orms frænda
síns“. Þá sagði Þórhallr: „Ætla þú til þess,
húsfreyja, at vér erum eigi uppgefnir, hvártki
í ráðagerðum né harðfengi, þó at reyna þurfi,
þó nökkurr liðsmunr sé, eigi aUlítill w . Hús-
freyja sagði : „Þrífist aldri þitt hól. Ræð ek
þér, Þórðr, at þú treyetir ekki á harðfengi
Þórhalls w . Þórðr segir: „Vel man gefast".

N

ÞÓRjÐAR saga hræðu.

43

Síðan ríða þeir á Kálfsstaði, ok er þeim þar
vel fagnat; yar þar yeizla góð um jólin. Nú
er at segja frá Özuri at Þverá, at hann heldr
njósnum til um ferð Þórðar, þá hann ferr frá
jólaveizlunni. Safnar hann at sér mönnum, ok
ríðr heiman við hinn nítjánda mann um nótt-
ina fyrir affaradag jólanna ut til Hjaltadals, ok
nam staðar nær Yiðvík, þar sem heitir Garðs-
hvammr, skamt frá bænum í Viðvík. Snemma
um morguninn eftir jól bað Þórðr menn búast
til heimferðar, ok kvað mart hafa fyrirsikbor*
it um nóttina. Kálfr bóndi spurði, hvat hann
hafði dreymt. „Þat dreymdi mik a , segir hann,
„at mér þótti vér félagar ríða upp eftir Hjalta-
dal; ok er vér komum nær Viðvík, þá hlupu
upp fyrir oss átján vargar; einn var miklu
mestr, ok hjjóp at mér með gapanda munninn,
ok réð á mik ok mína menn; þótti mér þeir
bíta menn mina til bana. Ek þóttumst drepa
marga vargana, ok hinn mesta varginn þótt-
umgt ek særa; ok þá vaknaða ek u . Kálfr bóndi
kvað vera ófriðvænlegt,— „ok eru þetta manna
hugir w , ok bauð honum at sitja þar um daginn,
ok láta njósna ofan til Viðvíkr. Þórðr vildi
þat eigi. „Þá vil ek w , sagði Kálfr, „fá þér
menn fleiri, at fylla flokk þinn w . Þórðr segir:
„Eigi skal þat spyrjast, at Þórðr hræða hræðist
eina saman drauma, ok fyrir þat auki hann
# fjölmenni, at hann þori eigi fyrir þeim sökum

44

ÞÓRÐAR SAGA HRÆDU.

um herað at fara“. Þeir ríða nú frá Kálfs-
stöðum sjau saman, Þórðr ok Þórhallr ok
heimamenn þeira flm. Kálfr bóndi fekk til
fylgdar yið Þórð húskarl sinn, er Hallr hét,
sterkr maðr. Eyvindr hét bóndi, er bjó í Ási
í Hjaltadal. Hann hafði verit á Kálfsstöðum
um jólin. Hann hafði gefit Þórði spjót gull-
rekit, ok heitit honum sínu liði, hvar sem Þórðr
þyrfti manna við. Eyvindr fór með Þórði. Þeir
fóru ofan eftir dalnum, ok eigi langt, áðr maðr
kom í mót þeim, er Kálfr hafði gert á njósn,
ok sagði þeim, at eigi færri menn rayndi sitja
fyrir þeim enn átján niðr í Garðshvammi.Þór-
hallr spurði, hverir þeir væri. Hann kvað Özur
frá Þverá vera formanninn. Þórðr sagði þá
kost á at reyna hvatleik manna ok vápnfimi.
Þórhallr segir: „Þat er ekki ráð, at halda til
fundar við þá við slíkan liðsmun; ok man ek
gefa til annat ráð w . „Hvert er þat? w segir
Þórðr. Þórhallr segir: „Yér skulum snúa hér
yfir í tunguna, ok svá í Kolbeinsdal ok svá
heim, at ekki verði þeir varir við oss w . Þórðr
segir: „Lítill þykki mér liðsmunr, þó þeir sé
átján, enn vér níu; veit ek oft mönnum vel hafa
vegnat við slíkan liðsmun;* ok eigi myndi Hörða-
Kári láta eltast, frændi minn, þó nökkuru meiri
liðsmunr væri; man ek eigi minna hafa afhon-
um eða öðrum göfgum frændum mínum, enn
renna eigi at öllu óreyndu. Nú vil ek fara ok

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

45

finna Özur, hversu sem gengr; enn þú, Þórhallr,
skalt ekki vera á þessum fundi; vil ek ekki
launa svá húsfreyju þinni ykkar velgerning, at
hafa þik í nökkrum lífsháska“. Þórhallr bað
hann ráða — „enn mæla munu þat óvinirmínir,
at ek skiljumst ódrengilega við þik“. Þórðr
bað ok Eyvind heim ríða. Hann sagði: „Illa
helda ek þá félagsskap við góðan dreng, ef ek
skylda þá renna frá þér, er þú þyrftir helzt
manna við; skal þat ok aldri veröa, at mik
hendi þá skömm“. Síðan fara þeir þar til er
þeir sá fyrirsát Özurar. Þórðr mælti: „Vér
skulum snúa hér upp á brekkuna hjá oss; þar
er vígi gott“. Þeir gera svá, ok brjóta þar
upp grjót. Ok er þeir Özurr sjá þat, hlaupa
þeir upp at brekkunnk Þórðr spurði: „Hverir
eru þessir, er svá láta ófriðlega?“ Özurr nefndi
sik — „eða er Þórðr hræða þar á hólnum?“ Hann
svaraði: „Sá er maðrinn; ok er þér nú ráð, at
hefna Orms, frænda þíns, ef nökkur er dáð
með yðr; því at nógan hafið þér liðsmun“. Öz-
urr bað sína menn at sækja. Tókst þar harðr
bardagi. Þórðr varð skjótt mannsbani. Báru
þeir Þórðr grjót á þá Özur, enn þeir hlífðu sér
með skjöldum. Létust þá nokkurir menn af
Özuri meðan grjótit vanst. Síðan hlupu þeir
Þórðr ofan af brekkunni; tókst þá mannfallit.
Sá maðr hjó til Þórðar, er Örn hét, ok kom í
lærit, er hann horfði undan, þvi at sá maðr sótti

46

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

at honum framan, er Hafþórr héj frændi Öz-
urar,ok er Þórðr fekk lagit, brást hannokhjótil
hins annarri hendi með sverðinu, ok kom á hann
miðjan, ok tók í sundr í miðju. Hann hjó ann-
at högg til Hafþórs, ok kom á öxlina; klauf
hann niðr frá síðunni höndina, ok fell hann
dauðr til jarðar. Nú hefir Þórðr drepit þrjá
menn. Þetta sér Özurr, ok biðr þá sína menn
at sækja. Hann sækir nú at Þórði, ok með
honum fim menn, enn aðrir sóttu at mönnum
Þórðar. Enn svá líkr þessum fundi, at Þórðr
varð sex manna bani, enn særði Özur, svá at
hann var óvígr. Níu menn létust af Özuri,
enn fira af Þórði. Eftir fundinn gekk Þórðr
at Özuri, ok kipti honum ór blóði, ok skaut
yfir hann skildi, svá eigi rifi hann hrafnar; því
at hann mátti sér enga hjálp veita. Allir flúðu
undan menn Özurar. Eigi váru menn Þórðar
færir til eftirferðar; því at engi kom ósárr af
fundi þessum. Þórðr bauð Özuri atlátagræða
hann. „Eigi þarftu at bjóða mér lækning*,
segir Özur; „því at jafnskjótt skal ek drepa
þik, sem ek komust í færi við þik u . Þórðr
kveðst ekki at því fara, ok sendi Þórhall yfir
í Ás, til Þorgríms, er þar bjó, at hann sækti
Özur ok græddi hann. Hann gerði svá, ok
flutti hann heim; lá hann lengi í sárum, ok
varð heill um síðir. Dysjar váru gervar at lík-
um þeira manna, er þar fellu. Eftir fundinn

ÞÓRÐAR SAÖA HRÆÐU.

47

í Garðshvammi fór Pórðr heim með Þórhalli;.
hafði hann fengit mörg sár, enn engi banvæn.
Ólof spnrði Þórð at fundinnm. Hann kvað vísu:

(7) Fellu í fleina sköllum
fimtán yiöir mána
lenda leifnis grundar
lungs báru, eBn sjau sárir.

Þar vá ek sex — enn særöa
sigrhnuggna þar duggo;

Özurr hét sá ýtir
eldbands Drumu sanda.

„Þetta er mikil tíðendi u , sagði hon. Húsfreyja
græddi Þórð. Líðr af vetrinn, svá ekki bar til
tíðenda.

13. Um várit reið Þórðrupp í herað; því at
bóndi sá er Þorgrímr hét hafði sent honum
orð, at smíða skála sinn; því at Þórðr var
manna hagastr. Þorgrímr bjó í Flatatungu.
Þat er ofarlega í Skagafirði. Þórðr er at skála-
smíðinni um sumarit. Ok er mjök var algerr
skálinn, kom skip af hafi at Gásum í Eyjafirði.
Þórðr segir bónda, at hann vill ríða til skips r
ok kaupa þá viðu, er honum þótti mest þurfa.
Bóndi biðr hann ráða, ok fær honum þrjá hús-
karla, at flytja heim viðinn: Síðan fara þeir
norðr, ok eru í kaupstefnu þá stund, er þeir
þurfa, ok bera norðan við á mörgum hestuin.
Þórðr ríðr jafnfram þeim. Hann hafði alvæpni:
hjálm ok skjöld, gyrðr sverði, ok spjót hitgóða.
Þeir riðu Hörgárdalsheiði, ok ofan eftir Norðr-
árdal, svá yfir á fyrir framan Egilsá ok ofam

48

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

-eftir eyrunum. Þá sjá þeir tólf menn spretta
upp fyrir sér með vápnum. Þar var kominn
Özurr frá Þverá. Þórðr hleyprþegar af baki,
ok setr fyrir sik skjöldinn. Förunautar hans
verða við hit vasklegasta, ok stíga af baki, ok

1) regða vápnum sínum. Þórðr bað þá hafa sik
í engri hættu. Þeir báðu þann aldri þrífast,
-er stæði hjá, er hann þyrfti manna við. Þá
mælti Þórðr við Özur: „Eigi ertu enn horfinn
í fyrirsátunum við mik; þætti mér, sém þér
myndi minnissamr fundr okkarr; mantu nú eigi
fara betrum förum enn næst, áðr vit skiljum w .
<3zurr svaraði: „Þat sagða ek þér, at ek skylda
þér aldri trúr, ef ek lifnaða; ok þat skal ek
ef'na. Sækjum nú at honum, ok njótum nú
liðsmunar“. Þórðr segir: „Eigi er ek enn upp-
gefinn; þykki mér eigi víst, hvat þér myndið á
vinna, þótt ek væra einn, enn nú hálfu síðr, er
þessir menn fylgja mér“. Síðan rann Þórðr
fram at Özuri, ok lagði spjótinu í gegnum þann
mann, sem fremstr stóð. Þórðr mælti: „Fell
þar nú einn, ok er eigi öðrum at firr“. Þeir
^ækja nú at Þórði Özurr, ok með honum sex
menn, enn förunautar Özurar fjórir sóttu þrjá
félaga Þórðar; lýkr þar svá, at þar fallahvár-
irtveggja. Enn frá þeim Þórði ok Özuri er
þat at segja, at Þórðr drepr fjóra menn af
Özuri, enn særði hann mörgum sárum. Nú er

2) ar til að taka, er smalamaðr Þorgríms bónda

ÞÓRDAR SAGA HRÆÐU.

49

sér fundinn af hálsinum, ok þykkist vita, hverir
mennirnir munu vera; veit ok, at Þórðr þarf
manna við. Hleypr hann heim í Flatatungu,
ok sagði bónda fundinn, ok biðr hann skunda
at veita lið Þórði. Bóndi bregðr við skjótt, ok
ríðr upp á eyrarnar við hinn tíunda mann.
Ok er Özurr sér mannaferðina, skundar hann
til hests síns, ok kemst á bak við illan leik,
ok ríðr undan sem mest getr hann, unz hann
kemr heim til Þverár, ok unir illa við sína
ferð; látit menn sína, enn er sjálfr sárr mjök.
Þrír menn létust af Þórði; váru þeir dysjaðir
í hólunum, sem fundrinn var. Þorgrímr bóndi
spurði Þórð at tíðendum. Hann kvað vísu:

(8) Tólf vildu mér moldar
meiðendr bana seiða
veita vafðra brauta;
vann ek þeim skaða saunan.

Sendak $jau með skunda
sækjendr vápnalækjar
ells til ítrar hallar
Oðins með brynglóðu.

Þórðr var nú í Flatatungu, og lauk við skála-
smíðina; var þat furðusterkt hús. Stóð sá skáli
alt til þess, er Egill biskup var at Hólum.
Ok er Þórðr vill á braut fara, fylgir Þorgrimr
bóndi honum við hinn tíunda mann, ok ríða
ofan eftir Skagafirði. Ok er Özurr sá ferð
þeira, þóttist hann eigi hafa mannafla, at ríða
eftir þeim. Ríða þeir leið sína, unz þeir koma

50

ÞÓRÐAR SAQA HRÆÐU.

á Miklabæ í Óslandshlíð; tekr Þórhallr vel við
Þórði, enn húsfreyja betr. Þorgrímr bóndi reið
heim, ok skildu þeir Þórðr góðir vinir. Þórðr
verðr nú frægr mjök víða nm landit. Þetta
fréttir Miðfjarðar-Skeggi, ok lætr, sem hann
viti eigi, hvat fram ferr með Özuri, frænda hans,
ok Þörði. Sitr Þórðr um kyrt framan mjök
til jóla. Þat var einn morgin fyrir jól, at
Þórðr vildi fara at sjá hest sinn, Sviðgrím.
Hann stóð með fjórum hrossum. Þórhallr bað
Þórð bíða ok fara þrimr náttum síðar — „því
at ek vilda færa hey mín úr stakkgörðum".
Þórðr bað hann ráða — „enn ekki kemr mér á
úvart, at vér munurn mönnum eiga at mæta u .
Þórhallr kvað þá eigi uppgefna, þótt nökkurr
liðsmunr sé. Þórðr brosti að orðum hans, ok
mæiti: „Svá man vera, ef þú stendr á aðra
hönd mér“. Húsfreyja mælti: „Aldri þrífist þitt
hól; þótti mér sem Þórði yrði lítit lið að þér
á þeim fundi, sem þú vart á; ok er sú kona
i'.la gefin, er þik á; því at þú ert bæði hælinn
ok huglauss". Þórðr segir: „Ekki er þat svá
at skilja. Þórhallr er engi áhlanpamaðr ok for-
sjáll, enn man vera hinn vápndjarfasti, ef reyna
skal“. Þórhallr segir: „Ekki þarftu, húsfreyja,
at vera svá harðorð; því at ekki ætla ek mér
á hæl at hopa fyrir einshverjum, ef vit erum
jafnbúnir til“. Skildu þau nú talit. Yið tal
þeira var staddr einn umrenningr. Hann kast-

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐtJ.

51

ar fótum undir sik, ok kemr um kveldit til
Þverár. Özurr spurði hann tíðenda, eða hvað-
an hann væri at kominn. Hann kreðst engi
kunna tíðendi at segja — „enn á Miklabæ í Ós-
landshlíð var ek í nátt“. Özurr segir: „Hvat
hafðist Þórðr hræða at, kappinn?“ Sveinninn
segir: „Yíst máttu þat til segja, at hann sé
kappi, svá sneypilega sem þú hefir fyrir hon-
umfarit; enn ekkisá ek hann~gera, utan hann
hnauð höggró á sverði sínu. Enn þat heyrða
ek Þórhall segja, at þeir myndi færa hey ór
görðum innan þriggja nátta u . Özurr segir:
„Hversu margmennir mundu þeir vera ? w Sveinn-
inn svarar: „Eigi fleiri enn Þórðr ok Eyvindr
ok Þórhallr u . . „Yel segir þú, sveinn u , segir
Özurr. Síðan kvaddi hann til ferðar með sér
tólf menn, og reið út í Óslandshlíð. Þenna
sama morgin ríða þeir Þórðr heiman ok Ey-
vindr ok Þórhallr. Þórðr bað Eyvind hafa
vápn sín; kvað því ekki of aukit. Hann gerði
svá. Þeir ríða út í Sviðgrímshóla. Þá mælti
Þórðr: „Þat vil ek, Þ>rhallr, at þú sér hér
eftir; enn vit Eyvindr. skulum lelta hrossanna
upp á hálsinn u . Þórhallr bað hann ráða. Þeir
gengu upp í hlíðina. Snj'r var í hlíðinni ok
harðfenni víða. Özurr kemr at garðinum, ok
þeir tólf saman, ok slá hring um Þórhall, ok
brugðu vápnum sínum, ok báðu mannfýluna
segja til Þórðar. Þórhallr varð ógurlega

4 *

52

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

hræddr, ok heyktist niðr undir garðinn, ok
kvað Þórð genginn upp í hlíðina við annan
mann. Özurr mælti: „Ilt er at éiga þræl at
einka vin“, ok laust hann öxarhamarshögg,
svá (at) hann lá í svíma. Síðan runnu þeir upp í
hlíðina. Þá mælti Þórðr við Eyvind: „Menn
koma neðan í hlíðina, ok kenni ek þá gerla;
þar er Özurr kominn, ok vill enn hafa minn
fund. Nú skulu vit leitast at komast á Skeggja-
hamar ok þaðan í Sviðgrímshóla; þar er vígi
gott“. Eyvindr svarar: „Yel megu vit komast
á hamarinn“. Þeir hlaupa nú á hamarinn. í
því koma þeir Özurr at. Þórðr gengr á fram-
anverðan hamarinn. Skafl var lagðr af hamr-
inum niðr á jöfnu ok ákaflega brattr; var þar
hin mesta mannhætta ofan at fara. Siðan settu
þeir spjótin í milli fóta sér, ok riðu svá ofan
af hamrinum alt niðr á jöfnu; kómust þeir nú
á Sviðgrimshóla. Bar þá Özurr nú skjótt at.
Þórðr mælti: „Mikit kapp leggr þú á at hafa
líf mitt, Özurr; væri þat ok eigi illa, at þú
fyndir sjálfan þig fyrir; skulu vit ok eigi báð-
ir af þessum fundi með fjörvi braut komast u .
Özurr kveðst þat ok ætlat hafa, að Þórðr skyldi
eigi lengr undan draga. Sækja þeir nú at þeim
Þórði ok Eyvindi. Þórðr skaut spjóti til Özur-
ar; ok í því hljóp einn hans maðr fram fyrir
hann, og flaug spjótit í gegnum hann. Einn
maðr hjó til Þórðar. Hann brá við skildinum,

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

53

ok kom þar í höggit, ok varð hann ekki sárr.
Pórðr hjó til þessa manns, og veitti honnm
banasár. Hann hjó þegar annan; þat högg
kom á hálsinn ok rendi niðr í brjóstit; fell
hann dauðr á jörð. Hinn þriðja lagði hann í
gegn með sverðinu. Eyvindr drap hinn fjórða.
Sótti Özurr nú at í ákafa; fellu þá enn tveir
menn hans. Þá bárust og sáráEyvind; mæddi
hann þá blóðrás, ok settist hann þá niðr, ok
var ákaflega móðr. Sóttu þeir þá sex at Þórði;
varðist hann svá, að þeir kómu engu sári á
hann. Þórðr mælti þá til Özurar: „Illa sækist
yðr sex. Hvat ek vilda siðr, enn þykkjast vera
formaðr þessara manna, enn hafa þá at skildi
einum í dag; ok er nú hitt ráð, at sækja ok
hefna Orms, fræuda þíns, ok allra þeira svaðil-
ferða, er þú hefir fyrir mér farit“. Özurr verðr
nú reiðr mjök við alt saman: skapraunarorð
Þórðar, ok þá heift, sem hann hafði á honum;
hleypr nú at honum, ok höggr tveim höndum til
hans. Þat kom í skjöldinn, og rendi niðr í skjöld-
inn, svá aftók mána mikinn. í því hjó Þórðr til
Özurar, ok kom þat högg undir hina vinstri hönd- -
ina, ok rendi niður með hr} T gnum, svá hann
leysti frá ok riftn; hljóp sverðit þar áhol; fell hann
þegar dauðr niðr. Enn þeir förunautar Özuran
sem eftir lifðu, runnu undan, ok sögðu víg Özurar.
Þórðr lét flytja Eyvind heim, og var hann mjök
sárr, ok lá lengi í sárum, ok varð heill. Haugr

54

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

var orpinn eftir Özur. Þórðr sagði víg Özur-
ar á Miklabæ, ok kvað vísu:

(9) Equ hefik eex, hin svinna
— Bvcllr móðr af því — þella
goldit gAIgavaldi,
gullbaugs jöru drauga,

Grund, létk Özurr öndu,
armesýnar, þar týna;
lundr var lóns enn sjaundi
láðfells veginn, þella.

Illa likaði Ólofu við Þórhall, er hann hafði sagt
til Þórðar; ok var við sjálft búit, at hon myndi
skilja \ið hann fyrir þessum sökum. Þórðr átti
jafnan hlut at með þeim, at betr færi, ok kvað
várkunn, at hann leysti líf sitt, ok kvað einskis
ils ör\ r ænt fyrir Özuri. Líðr nú svá fram um
jólin, at ekki bar til tíðenda. Sitr Þórðr nú
um kyrt.

14, Þar er frá at segja, at Miðfjarðar-Skeggi
frétti norðan fall Özurar frænda sins; þykkir
Þórðr nær sér höggvit hafa, ok fyltist upp við
hann mikillar reiði; berr þat þó upp fyrir eng-
um manni; því at hann vildi eigi, at Eiðr son
hans ok bræðr Þórðar hefði nökkurn grun af
hans ráðagerðum fyrr enn framkæmi. Hann
lætr setja inh tólf hesta sína á laun, ok ætlar
at ríða at Þórði þegar eftir jólin. Ríðr hann
nú leynilega heiman frá Reykjum við hinn tólfta
mann. Hann reið norðr Vatnsskarð, ofan um
Hegranes, svá út með bygð um náttina, ok

ÞORÐAR SAGA HRÆÐU.

55

toma nökkuru fyrir dag til Miklabæjar. Tungls-
Ijós var mikit. Þeir drepa högg á dyrr. Maðr
gekk til hurðar. Hann spurði, hverir komnir
væri. Skeggi sagði til sín, ok spurði, hvárt
Þórðr hræða væri þar. Maðrinn svarar: „Hvat
viltu honum?“ Hann sagði: „Spyr þú hann,
hvárt hann vill úti eða inni þola högg undir
Sköfnungi". Og er inn kom sögnin, hver erendi
hans váru, stendr Þórðr upp, ok tók vápn sín.
Þámælti Ólof húsfreyja: „Standi menn upp ok
vápnist, ok verið góðan dreng; því at hér er
mart röskra manna fyrir, ok látið illa verða
för Skeggja hingat“. Þá svaraði Þórhallr:
„Þat fyrirbýð ek heimamönnum mínum öllum,
at veita Skeggja mótgang, ok geri sik eigi at
hj^býlaskömm við utanheraðshöfðingja“. Hús-
freyja segir: „Löngu vissa ek, at þú vart
ónýtr til vápns, enda dáðlauss til drengskapar“.
Þórðr mælti: „Bóndi á hýbýlum at ráða, hús-
freyja“, ok gekk út í dymar. Skeggi bað hann
út ganga og gefa sér höggrúm. Þórðr kvað
þá vísu:

(10) Kost görik þér á þessu,
þar þú eggjar mik, Skeggi.
at ek ekunda út undir
eggfránan hjör seggja,
ef fœra mik fúra
featendr þagat heeta
Yggs, er Özur Yágum —
afrendr — fegins hendi.

56

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

„Og man ek ganga út með þeim skilmála cí ,
segir Þórðr, „at ek fylgja þér þangat, sem ek
drap Özur frænda þinn; má þér þá minnissam-
ara verða, hvilíkt ættarhögg ek hefi höggvit
þér“. Skeggi mælti: „Ekki munu bityrði þín
nú veita þér lið; enn viðrkvæmilegt þykki mér,,
at þar fram komi hefndin“. Síðan fór Þórðr
með þeim þar til, sem Özur var dysjuðr; hurfu
þeir nú um hauginn. Þórðr kvað þá vísu:

(11) Nú er þér ráð at rjóða,
ríkr, egg á mér, Skeggi;
ef stýrir hvárt ek heyri
heldr þá tekr at kvelda;
ok minnist svá manna
morðeggjandi tveggja,
þeira er Þundar sessa
þér nána vá ek mána.

Skeggi brá þá sverðinu, Sköfnungi, ok mælti:

.Hér skal eigi öðrum at hlíta, at vega at Þórði,
enn mér“. Þórðr brá sverði ok mælti: „Engi
ván er þér, Skeggi, at ek standa kyrr fyrir
höggum þínum, meðan ek er óbundinn 11 . í þessu
hleyptu at þeim átján menn, allir með brugðn-
um sverðum. Þar var kominn Eiðr, Eyjólfr ok
Steingrímr, bræðr Þórðar. Eiðr spurði, hvárt
Þórðr lifði. Þórðr sagði sér eigi nær dauða.
Allir hlupu þeir af baki. Bauð Eiðr föður sín-
um tvá kosti, hvárn hann vildi heldr: selja
Þórði grið, svá hann mætti ríða heim til Óss,
ok sitja í friði, ella mundi hann veita fóstra

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

57

sínum lið ok berjast með bonum. Skeggi segir:
„Löngu hefða ek drepit Þórð, ef færi hefðaek
til sét, ef eigi fynda ek, at þú mætir meira,
Eiðr, fóstrneyti Þórðar enn frændsemi við mik“.
Eiðr kvað Þórð þess alls maklegan — „hefir
Þórðr þan ein víg vegit, er hann átti hendr
sínar at verja, utan vígit Orms; ok var þó-
várkunn á“. Skeggi svaraði: „Þat er líkast,
Eiðr, at þú munir verða at ráða; því at eigi
man ek berjast við þik“. Eftir þetta ríðr
Skeggi á Miklabæ um náttina, ok gengr inn
með brugðnu sverði, ok at hvílu Þórhalls, ok
bað húsfreyju upp standa; kvað hana helzti
lengi hafa sæmt við klækismann þann. Hon
gerði svá. Hon bað Þórhalli griða. Hann
kvað mannfýlu þá helzti Icngi lifat hafa.
Síðan tók hann í hár honum ok kipti honum
fram á stokkinn, ok hjó af honum höfuðit, ok
mælti: „Miklu er þetta nær, at slíðra Sköfn-
ung í þínn blóði enn Þórðar; því at honum er
mikill skaði, ef hann létist, enn at þér erengi
með öllu, ok launaða ek nú Sköfnungi þat, at
honum var brugðit". Skeggi ríðr nú á braut
ok heim til Eeykja ok unir illa við sína ferð.
Þeir Þórðr ok Eiðr kómu á Miklabæ í þann
tíma, er Skeggi reið í braut. Ólof sagði þeim
víg Þórhalls. Eiðr kvað eigi minna at ván,—
„miklu var faðir minn reiðari, er vit skildum“.
ólof bað þá svá lengi sitja þar, sem þeir vildi.

58

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

Eiðr kvað henni vel fara, ok váru þar vikuok
kvíldu hesta sína. Bjuggust þeir þá í braut.
Þórðr gekk at Ólofu ok mælti: „Þess vil ek
biðja þik, at þú giftist engum manni innan
tveggja vetra, ef þú spyrr mik á lífi; því þú
ert sú kvenna, at helzt myndi ástir af mér
geta“. Hon svarar svá: „Þessu vil ek heita
þér; því at ek vænti mér eigi framar gjaforðs,
enn þvílíks w . Ríða þeir nú vestr til Miðfjarðar
ok heim til Óss. Eyvindr fór með Þórði, enn
setti mann fyrir bú sitt; því at hann vildi eigi
við Þórð skiija, meðan hann var eigi sáttr um
vígaferli sín. Nú Iíðr af veírinn, ok er alt kyrt.

15. Þat er nú sagt, at skip kom af hafi í
Blönduósi; þar várá Ásbjörn stýrimaðr, frændi
Skeggja. Skeggi ríðr til skips, ok bíðr Ásbirni
heim með sér. Fóru þeir til Reykja átján sam-
an. Var Ásbjörn ekki kátr um vetrinn. Þórðr
hræða sat heima at Ósi, ok hafði mart röskra
manna með sér; var Eiðr þar við tíunda mann.
Litla hríð hafði Ásbjörn verit á Reykjum, er
hann sagði Skeggja, hverja ætlan hann hefði á
við Þórð um málaferli; kveðst þungt þykkja,
at hafa bótalaust víg Orms, bróður sins, enn
hafa nógan afla til hefnda. Skeggi kvað vand-
hæfi á málinu—„því at Eiðr stendr jafnan með
Þórði, ok skil ek eigi, hvat drjúgast verðr um
skifti vár Óssmanna^. Hættu þeir nú talinu.
Þetta sama sumar kom skip í Hvítá í Borgar-

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

59

firði. Riðu menn til kaupa norðan ór sveitum,
bæði ór Miðfirði ok annarsstaðar. Þórðr hræða
reið til skips við tólffca mann, ok allir vel vápn-
aðir. Þar váru bræðr hans báðir, Eyjólfr ok
Steingrírar. Fór þat orð af, at hann ætlaði at
ríða upp eftir Borgarfirði at erendum sínum,
ok sunnan Arnarvatnsheiði. Þetta fréttir Skeggi,
ok býst heiman við hinn átjánda mann á laun
svá Eiðr varð ekki varr við, ok ætlar at sitja
fyrir Þórði, er hann ríðr sunnan. Þar varÁs-
björn í ferð: Ríða þeir norðr yfir háls í Yíði-
dal, fyrir framan bygð alla, ok svá suðr á heiði
þar sem skiljast götur, ok ofan hallar af í Yíði-
dal. Sá maðr fór með Skeggja, er Þorbjörn
hét ok kallaðr vesalingr. Hann bjó á landi
Skeggja, ok hafði gerzt arfsalsmaðr hans.H^nn
átti auð fjár, ok tímdi hvártki at hafa sjálfr,
né láta aðra hafa, ok því var hann vesalingr
kallaðr. Fátt hafði hann manna hjá sér utan
konu sína. Eiðr var riðinn út á Miðfjarðarnes,
at annast um bú þees manns, er Þorbjörn hét
ok kallaðr aumingi. Hann var arfsalsmaðr
Þórðar hræðu, ok hafði hann farit með Þórði.
Hann átti allra handa gangandi fé; bjó hann á
utanverðu Miðfjarðarnesi; gekk sjálfala fé hans
þar í skógunum. Hafði Þórðr þat af hans penn-
ingum, sem hann vildi. Eiðr var þar nökkur-
ar nætur, ok reið síðan heim til Óss, ok frétt-
ir nú, hvat um var at vera. Safnar hann nú

60

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

at sér mönnuin, ok ríðr yið fimtánda mann
suðr á heiði eftir föður sínum. Nú er þar til
at taka, at Þórðr hræða er í kaupstefnu því-
líka stund, sem hann þurfti, ok ríðr hann sið-
an upp eftir Borgarfirði, ok svá norðr á heiði
alt þar til, er þeir sjá fyrirsátina. Þórðr mælti:
„Hverja menn kenni þérhér?“ Eyjólfr segir: „Eigi
veit ek það gerla, enn Skeggja þætti mér líkast“-
Þórðr rnælti: „Lengi halda þeir frændr á fyrirsátun-
um við mik; enn þó liðsmunr sé mikill, þá skulu
þeir þó fá viðnám“. Ríða þeir nú fram at þeim
með brugðnum sverðum. Skeggi stökkr þá upp
ok mælti: „Sækjum nú at þeim, Ásbjörn frændi,
ok látum þá nú kenna liðsmunar, ok hefn nú
Orms bróður þíns“. „Svá skal vera“, segir
Ásbjörn. Þórðr svarar: „Eigi er enn sopit
kálit, þó í ausuna sé komit“. Sækja þeir nú
at Þórði ok hans mönuum. Þórðr skaut spjóti
til Skeggja, ok stefndi á hann miðjan. Sámaðr
hljóp fyrir Skeggja, er Halldórr hét, náfrændi
Skeggja; kom spjótit á hann miðjan ok ígegn-
um hann, ok svá í brjóst á þeim manni, er
stóð á baki honum, ok fellu þeir báðir dauðir.
Hinn þriðja hjó hann með sverðinu á hálsinn,
svá af fauk höfuðit. Verðr nú sókn hin harð-
asta. Berjast þeir, Þórðr ok Skeggi, lengi dags,
svá engi skakkar með þeim. Þeir Eyjúlfr ok
Ásbjörn sóttust í ákafa; mátti þar eigi fyrir
sjá, hvárr drjúgari mundi verða; veitti hvárr

ÞÓRÐAR SAGA HRÆBU.

61

öðrum stór sár. Steingrímr barðist alldjarflega,
ok varð fjögurra manna bani. Skiftist nú svá
til, at Steingrímr er í móti Skeggja, enn Þórðr
berst við menn þeirra með sínum mönnum;
drap hann nú enn flm menn. Þeir nafnar
sóttust í ákafa, Þorbjörn aumingi og Þorbjörn
vesalingr, ok lauk svá, at þeir fellu báðir dauð-
ir. í þessu hleypti Eiðr þar at þeim, ok þeir
fimtán saman. Eiðr hljóp þegar af baki, ok
gekk í milli, ok skildi þá. Skeggi var hinn
reiðasti, ok reið heim til Reykja, ok þeir Ás-
björn, ok undu illa við sína ferð. Ásbjörn lá
lengi í sárum, ok varð þó heill. Þórðr ok Eiðr
riðu heim til Óss af fundinum. Þrettán menn
fellu af Skeggja á fundinum, enn sjau af Þórði;
sitja nú hvárirtveggja um kyrt. Líðr nú á
vetrinn. Þat var einn dag, at Eiðr reið til
Reykja við hinn tíunda mann. Faðir hans tók
vel við honum. Eiðr kvaðst vilja leita um
sættir. Skeggi kvað langt tóm at því — „ok
vert hér í vetr“. Eiðr kvað svá vera skyldu.
Fátt var með þeim Eiði ok Ásbirni um vetr-
inn. Jafnan hafði Eiðr grun á um tal þeirra,
Skeggja ok Ásbjarnar, at þeir sæti um líf Þórð-
ar fóstra síns. Hann sendi Þórði orð, at- hann
væri varr um sik.

16. Þat var einn tíma um vetrinn, at Eiðr
varð varr við, at faðir hans reið heiman á laun
ok upp í hérað; þóttist hann vita, at hannætl-

62

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

aði til stórræða nökkurra; þyí reið hann eftir
honum við hinn tíunda mann. Fundust þeir
uppi við Krókssía<fomela. Skeggi spurði Eið ? hvert
hann ætlaði. Eiðr segir: „Ek vilda fylla flokk
þinn, faðir minn“. ,.Yel man þér þat fara,
frændi, enn ek man ríða heim aftr; því atmér
er krannt w . „Svá má vera at sé w , sagði Eiðr;
enn ek man ríða til Torfustaða; því at ek á
þangat crendi w . Síðan skilja þeir. Þennasama
dag hafði Ásbjörn gengit til laugar, ok sex
menn með honum. Nú er at segja frá Þórði
hræðu. Hann vaknar þann sama morgin, ok
mælti við bræðr sína: „Svá hafa mér draumar
gengit, sem þeir Miðfjarðar-Skeggi ok Ásbjörn
muni sitja um líf mitt; man ek nú fara y frá
húsi í dag ok gildra til veiða nökkurra, ef færi
gefst á; því at ek vil eigi lengr eiga þá báða
yflr höfði mér, Ásbjörn ok Skeggja. Sknlu vér
fara sjau saman, bræðr mínir ok Eyvindr ok
þrír menn aðrir w . Síðan taka þeir vápn sín,
ok ríða til Reykja. 1 þann tíma gekk Ásbjörn
frá laugu, ok sá mannareiðina. Ásbjörn mælti
við sína menn: „Þar ferr Þórðr hræða, okláta
ófriðlega, ok roan hann vilja hafa minn fund;.
skulu vér snúa upp á hólinn ok bíða þar w .
Þeir gera nú svá. Kemr Þórðr nú at, ok slær
þegar í bardaga; váru hvárirtveggja hinir á-
köfustu; því at engi var liðsmunr. Þórðr varð
skjótt mannsbani. Þar fellu þrír menn af Ás-

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

63

birni, enn einn af Þórði. Þá sótti Þórðr at As-
birni, ok veitti honnm mörg sár, svá hann var nær
óvígr. í því kom Skeggi at með brugðnnm
Sköfnnngi. Hann mælti til Ásbjarnar: „Þvírennr
þáeigi, hinn armi w .Hann svaraði, ok kvað vísu:

(12) Læt ek i hng mér hvíta,

— hart mót er nó spjóta —
lind, þarf ek liðs þíns, frændi,

—leggfarms koma, Skeggi;
eigi renn ek, þvi’t innan
ek minnumst Gnár tvinna;
hörð man vörn, sú er vörðnm
vit frændr saman, litnir.

Settist Ásbjörn nn niðr; því at hann mæddi
blóðrás, svá hann var yfirkominn. Skeggi hjó
til Þórðar, ok kom þat á öxlina; var þat svöðu-
sár. Ok í því kom Eiðr at með tínnda mann
ok hljóp þegar á millum, ok kvað þá eigi lengr
berjast sknlu. Hann kveðst ok skyldu drepa
Ásbjörn, nema hann gerði einn nm. Ásbjörn
segir: „Þat var mitt erendi út hingat, at sækja
festarmey mína; enn er ek frétta víg bróðurmíns^
þá var víst með mér at hefna hans; enn nú er
svá orðinn fundr várr, at ek kýs heldr friðvið
Þórð“. Þórðr svaraði: „Fóstra mínum vil ek
unna virðingar af málum þessum; enn ekki hirta
ek ella um sættir; færi þá eon leikar, sem verða
mætti“. Svá lýkr, at þeir sættast, ok skal Eiðr
gera um öll mál þeira ok vígaferli. Gengu
þeir til handsala, Þórðr ok Ásbjörn ok Skeggi.

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

6i

Hönd Þórðar þrútnaði ok blés upp. Eiðr skar
'ór eggfarveginn ór sárinu; tók þá ór verkinn
allan. Eiðr stefnir nú heraðsfund. Kómu þeir
þar allir, Skeggi ok Ásbjörn ok Þórðr. Lauk
Eiðr þá upp sættargerð með þeim. „Þat er
rgerð mín“, segir Eiðr, „at fyrir víg Özurar
geri ek tvau hundruð silfrs, enn hit þriðjaskal
falla niðr fyrir fjörráð við Þórð ok allan fjand-
skap; enn menn Özurar allir óhelgir fyrir tilför
við Þórð; enn fyrir vig Orms geri ek tvau
hundruð silfrs; enn fyrir áverka þann, er faðir
minn veitti Þórði, geri ek hundrað silfrs; síðan
skal Ásbjörn fá Sigríðar, sem ætlat var i
fyrstu; skal Þórðr hafa inni brúðhlaupit. Hér
-er ok hundrað silfrs, Ásbjörn, er vit fóstri minn
viljum gefa þér í frændbætr“. Allir þökkuðu
honum fyrir. Skeggja fanst fátt um, enn kvaðst
mundu halda sættir ok grið. Þórðr þakkaði
f*óstra sínum sættargerð; „enn ekki vil ek hafa
þat hundrað, er þú gerðir mér til handa; skal
Skeggi þetta fé ekki út greiða; því at ekki
myndi Þórðr, faðir minn, eða Hörða-Kári taka
fémútu á sér, ok eigi skal ek taka“. Þetta
mæltist vel fyrir; hafði Þórðr virðing af mál-
um þessum. Nú býst Þórðr við brúðhlaupi, ok
býðr til mörgum mönnum. Ok um kvelditskip-
ar Eiðr mönnum í sæti. Skeggi sat í öndvegi
á hinn æðra bekk, ok Þórðr næst honum. Gegnt
.Skeggja í öðru öndvegi sat Ásbjörn brúðgumi,

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

65

ok Eiðr hit næsta honum. Brúðkonur sátu á
þverpallinn. Var þar veitt vel um bveldit.
Allir menn váru þar kátir, nema Skeggi; hann
var heldr ófrýnn. Gengu menn til svefns um
kveldit. Um morgininn gengu menn til drykkju
eftir vanda. Þunglíft var Skeggja, ok sofnaði
hann undir borðinu. Hann hafði lagt Sköfn-
ung at baki sér. Illa líkaði Þórði, er Skeggi
var ókátr um veizluna, ok tók hann sverðit
Sköfnung ok brá. Eiðr mælti: „Þetta er þarf-
leysa, fóstri minn u . Þórðr svarar: „Hvat man
saka u ? Eiðr segir: „Þat er náttúra sverðsins.
at nökkurt verðr at höggva með því hvern
tíma er brugðit er“. Þórðr segir: „Þat skal
prófa u , ok hljóp út, ok kvað hann skyldu görtra
við merarbeinin, ok höggr hross eitt, er stóð í
túninu. Eiðr kvað þetta illa orðit. Nú vakn-
ar Skeggi, ok saknar bæði sverðsins ok Þórð-
ar. Hann varðr reiðr ok hljóp út, ok spurði,
hvárt Þórðr hefði tekit sverðit. Eiðr segir:
„Ek veld því, faðir minn, er Þórðr hjó hrossit;
því at ek sagða náttúru sverðsins“. Þórðr
kvaðst sjálfr valda. Þá mælti Skeggi reiðr
mjök: „Ek vil nú at vit reynum með okkr“.
Þórðr kvaðst þess 'albúinn. Þeir Eiðr ok Ás-
björn gengu á milli, svá þeir náðu eigi at berj-
ast. Þá mælti Þórðr: „Með því at þeir vilja
eigi, at vit reynum með okkr ; þá ætla ek vel
fallit, at Skeggi geri einn um, ef honum þykk-

66

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

ir sér nökknr svívirðing gerr hafa verit“. Eiðr
mælti: „Petta er vel boðit, faðir, at taka sjálf-
dæmi af slíknm manni, sem Þórðr er“. Petta
þiggr Skeggi, ok gerði tín kýr til handa sér.
Þórðr svaraði: „Þetta skal vel greiða“. Líkaði
nú hvárnmtveggja allvel, ok skildn með vin-
áttn.

17. Skjótt eftir brúðhlanpit kom Þórðr atmáli
við Eið, ok mælti: „Þat vilda ek, fóstri minn,
at þú riðir með mér norðr á Miklabæ, at biðja
Ólofar Hrolleifsdóttnr til handa mér“. Eiðr
segir: „Skylt er þat, fóstri minn, at ek ríða,
hvert er þú vilt“. Síðan ríða þeir heiman,
Þórðr ok Eiðr, Ásbjörn, Eyjólfr ok Steingrímr.
Þeir ríða þar til, er þeir koma á Miklabæ.
Var þeim þar vel fagnat. Um morgininn bar
Þórðr npp erendi sín, ok hóf bónorðit við Ólofu.
Hon tók því vel, ok gekk kanpit skjótt fram;
várn váttar at heitorði, ok ríða þeir heim. Ólof
húsfreyja hafði brúðhlanp inni. Þórðr bauðEiði
til veizlnnnar ok Ásbirni mági sínnm, ok leysti
þá út með rirðulegnm gjöfnm. Um várit setti
Þórðr bú á Miklabæ; enn þeir bræðr hans, Ey-
jólfr ok Steingrímr, bjnggn á Ósi í Miðflrði.
Þórðr varð skjótt anðigr maðr af smíðnm sín-
nin.

18. Maðr er nefndr Þorgils, góðr bóndi. Hann
bjó at Hrafnagili í Eyjafirði. Hann gerði Þórði
hræðnorð, at hann skyldi koma norðr til hans

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

67

ok smíða skála hans. Þórðr hét ferðinni, ok
reið heiman, þá er hann var búinn, við ánnan
mann, upp eftir Skagafirði ok norðr Öxnadals-
heiði. í þann tíma kom skip af hafi at Gás-
nm í Eyjafirði. Þar var á sá maðr, er Sörli
hét ok kallaðr Sörli hinn sterki. Hann var
allra manna sterkastr, ok vígr hveijnm manni
betr. Hann var vel at sér; hveijnm manni lík-
aði vel við hann. Hann var föðnrbróðir Orms,
er Þórðrhræða drap, ok Ásbjarnar. Sörli fær
sér hesta, ok ætlar at ríða vestr tiJ Miðfjarðar,
til frænda sinna. . Frétt hafði hann víg Orms
bróður sins. Hann reið frá skipi við átjánda
mann, upp eftir Öxnadal, ok svá fram á heiði
til Lurkasteins. Þenna sama dag reið Þórðr
hræða yfir heiðina, alt þar til hann kom norðr
á hólana fyrir ofan Lurkastein. Hann sá þá
hvar átján menn ríða í móti honum, ok þykk-
ist eigi vita hverir væri ok stígr af baki. Þessa
menn berr brátt at. Þórðr heilsar mönnum
þessum, ok spyrr foringja þeira at nafni. Hann
kvaðst Sörli heita. „Ertu kallaðr Sörli hinn
sterki“? segir Þórðr. „Kalla máttu mik þat,
sem þú vilt u , segir Sörli; „eða hverr ertu a ?
„Ek heiti Þórðr a , segir hann. „Ertu Þórðr
hræða, er drepit hefir Orm, frænda minn a ? „Sá
er maðrinn hinn sami u , segir Þórðr, „okmáttu
nú hefna hans, ef þú vilt; enn ekki hefi ek nú
búizt við þínum fundi; því at ek vissa eigi, at

68

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

þú yart út kominn; enn heyrt hefi ek þín get-
ið, ok bætt hefi ek víg bróður þíns w . „Engu
hefir þú mér bætr“, segir Sörli, „ok skal ek
ekki níðast á þér. Allir mínir menn skuln sitja
hjá, enn yit skulum berjast tveir einir; svá þó
at ek faíla fyrir þér ; þá banna ek hverjummanni
at gera þér mein nökkurt“. Síðan ganga þeir
saman, ok berjast alldjarflega. Fann Þórðr þat
brátt at Sörli var afbragðsmaðr sakir vápnfimi,
ok eigi þóttist hann hraustara mann fyrr hafa
fundit. Yeitti hvárr öðrum stór sár ok mörg;
enn svá lauk, at Sörli fell dauðr til jarðár; enda
var Þórðr svá yfirkominn at hann komst eigi
sjálfr á bak utan förunautr hans styddi hann,
ok þurfti þó alls við, ok riðu ofan í Öxnadal
til þess bæjar er Þverá hét. Þar bjó bóndi
sá, er Einarr hét. Hann tók vel við Þórði;
lá hann þar lengi í sárum, ok varð heill. Sörli
var heygðr þar í hólnum, sem fundrinn var, ok
þótti at honum hinn mesti skaði. Menn hans
riðu vestr í Miðfjörð, til Keykja, ok sögðu Ás-
birni ok Skeggja víg Sörla, frænda þeira. Þótti
þeim þat mikit at frétta, enn þótti þó várkunn
á við Þórð, at hann verði hendr sinar.

19. Nú er þar til at taka, at Þórði batnar
sára sinna, ok ríðr þaðan inn til Hrafnagils,
ok smíðaði þar skála um sumarit, þann sem
enn stendr í dag. Hann hefir ok gert skálann
út í Höfða í Höfðahverfi. Eftir þat reið Þórðr

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

69

vestr í sveitir ok sættist á víg Sörla við Ás-
björn mág sinn ok Skeggja; reið síðan norðr til
Miklabæjar til bús síns. Ásbjörn keypti Bakka-
land í Miðfirði ok bjó þar þrjá vetr. Hann var
uppvöðslumaðr í skapi, svá hann mátti eigi
vera hér með frændum sínum; því seldi hann
landit, ok fór utan, ok staðfestist í Noregi ok
jók þar ætt sína. Góðar váru samfarir þeira
Sigríðar, ok þótti hon hinn mesti kvenskör-
ungr, sem kyn hennar var til. Eiðr var löng-
um í kaupferðum. ok var á hendi tígnum mönn-
um, okjafnan mikils virðr. Enn er honum leidd-
ist þat, settist hann í búnað. Hinn efra hlut
æfi Skeggja fór hann suðr í Ás, í Borgarfjörð,
til Eiðs, sonar síns, ok andaðist þar; var hann
heygðr fyrir norðan garð. Má þar sjá bein
hans í náttmálavörðunni. Eiðr bjó í Ási til
elli. Jafnan fundust þeir fóstrar, Eiðr ok Pórðr,
ok gáfust gjöfum; skildi aldri þeira vináttu,
meðan þeir lifðu. Ekki kom Þórðr til Noregs
síðan hann fór þaðan, því at hann var útlægr
gerr, ok bræðr haus, fyrir aftöku Sigurðar kon-
ungs slefu Eiríkssonar. Mikil ætt er komin frá
Pórði hræðu, ok margir göfgir menn, bæði í
Noregi ok á íslandi. Pat er mál manna, at
þat hafi orðit at áhrinsorðum, er Pórðr mælti
at jafnan myndi vera nökkurar hræður í Mið-
firði; hefir þar jafnan verit deilugjarnara, enn í
öðrum heruðum. Þórðr hræða varð sóttdauðr.

70

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

Höfum véT ekki fleira heyrt með sannleik af
honvim sagt. Ok líkr hér nú sögu Þórðar hræðu.

Viðauki.

... ga sinnm. Pat annat, at ek vilda íirrast
vandræði við Skeggja sakir þín, fóstri minn.
Hitt Jiriðja , at ek sé, at Skeggi er bæði mann-
margr ok þingríkr. Þat hicf fjórða, er fyrir bítr,
at ek má eigi mönnum þeim tráa, er í Mið-
firði vinir mínir látast; ok sé ek , at mér dugir
þat eigi , ef þii ert í brautu y ef nökkut skerst í
með okkr föður þínum; enn mér þykkir þat eigi
óliklegt sakir beggja okkar skapsmuna; hefi ek
nökkut reynt ótrúleika þeira við mik, sem er
Börkr hinn gamJi á Barkarstöðum ok Svertingr
á SvertingMtöðum ok þeir bræðr, Þórveigar-
synir, á Steinsstöðum, ok Grímr Skárason á Ská-
rastöðum í Austrárdal“. Nú búast þeir allir
brott ór Mið firði; reið Eyvindr með þeim. Ok
er þeir kómu á þá borg, er Bessaborg heitir,
þá sneri Þórðr aftr, ok leit á fjörðinn ok mælti:
„Fagr ertu þó Miðfjörðr, þó ek verði nú við
þik at skilja; man þeim nú höfðingjunumþykkja
af einn hinn ólmasti, er ek em á braut. Enn
þat læt ek um mælt, at þeir sem mestir menn

ÞÓEflAR 8AGA HRÆÐU.

71

eru í Miðfirði verði aldri samhuga, svá at ár-
'im skifti. Ok þat anuat, at þat haldigt, sem
mér þykkir nú vera, ok hefi raun í hendi mér
um, at hér er fólk orðslungra, meira ok ósann-
orðara, enn í flestum sveitum öðrum. Þat hit
þriðja, at af takist hafskipalægi í Miðfirði. Þat
mæli ek ok um, gakir þesg, at mér er vel við
sveitina, at hér sé menn gestrigDari enn anuars
staðar ok búandi þó betr. Þat annat, at hér
sé bóndaval betra, enn víða annarsstaðar, ok
komi sjaldan óár. Þat hit þriðja, at eá maðr,
er hér verx upp, verði hér aldri hengdr“. Síð-
an riðu þeirallir norðr til Miklabæjar ok fagnaði
Ólof þeim vel ok býðr þeim vel þar at vera;
ok svá gerðu þeir. Þeir segja henni sín erendi.
Hon tók því vel, enn vill þó gera þetta við ráð
þeira feðga, Kálfs ok Eyvindar. Fór nú þetta
fram, at Ólof var gefin Þórði ok bjoggu þau
á Miklabæ lengi síðan; enu þeim bræðrum sín-
um, Eyjólfi ok Steingrími, gaf hann jörðina at
ósi í Miðfirði ok búit með. Síðan fekk hann
þeim sæmileg kvánföng, sem þeim sómdi; því
at þeir váru hinir beztu bændr. Bjoggu þeir
at Ósi til elli, ok er margt manna frá þeim
komit, ok hinn mesti ættbogi. Þeir Eiðr ok
Þórðr skildu með hinni mestu vináttn, okheizt
þeira utwfengi meðan þeir lifðu báðir.

Þat sama sumar, er Þórðr reigti bú á
Miklabæ í Óslandshlíð, ok hann hafði fengit

72

ÞÓRÐAR SAGA HRÆDU.

Ólofar, sigldu þeir Eiðr ok Eyvindr Kálfsson;
fóru þeir landa í milli um hríð, ok váru mei
tígnum mönnum, ok reyndust hinir röskustu
menn í öllum mannraunum. Eiðr varð ok manna
vitrastr til lögmáls ok allra ráðagerða. Eyvindr
var hinn bezti drengr, ok kunni vel at vera
með tígnum mönnum, ok var áburðarmaðrmik-
ill, ok því var hann kallaðr Eyvindr prúði.
Heldu þeir Eiðr ok Eyvindr sínum félagsskap
alla stund, meðan þeir váru í kaupferðum. Enn
er þeir léttu förum, fór Eyvindrnorðr tilMikla-
bæjar, til móts við Þórð mág sinn ok vin. Þau
Þórðr ok Ólof tóku við honum með hinni mestu
virðingu, ok buðu honum með sér at vera, ok
þat þá Eyvindr, ok var þar um vetrinn. Enn
um várit spurði Þórðr, hvat Eyvindrvildi ráða
taka. Hann svarar: „Þat hefi ek helzt staðfest
með mér, at leggja af kaupferðir ok staðfesta
ráð mitt; því at svá hefir Eiðr gert nú, félagi
minn“. Þórðr segir: „Skal ek hlut í eiga, sem
þú vilt at snúa, ok ekki þar til spara, hvártki
penninga né mannskap; eða hvar viltu atsnúa“?
Eyvindr mælti: „Eyjólfr heitir maðr, er býr
norðr í Ólafsfirði, á Gunnólfsstöðum, son Þor-
bjarnar þjóts ór Sogni. Eyjólfr vá Végeir, föð-
ur Vébjarnar sygnakappa. Hann á þá konu,
er Gróa heitir, dóttir Þorvarðs frá Urðum. Þau
eiga fjogur börn. Synir þeira eru þeir: Stein-
ólfr, Þórir ok Þorgrímr, enn dóttir þeira heitir

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

73

Þórarna, kvenna bezt ment; hennar vil ek fá
mér til handa 4í . „Svá skal vera w , segir Þórðr.
Búast þeir heiman við tólfta mann, ok ríða
norðr til Gunnólfsstaða, ok verðr þeira erendi
hit bezta. Fekk Eyvindr Þórörnu, okfór hon
með honum. Reistu þau bú um várit á Óslandi
ok bjoggu þar síðan. Er mart manna frá þeim
komit. Eftir skilnað þeira Eyvindar ok Eiðs^
fór Eiðr suðr til Borgarfjarðar bónorðsför, til
Grímsgils. Þar bjó sá maðr, er Grímr hét, ok
átti þá dóttur, er Ingibjörg hét. Hennar fekk
Eiðr. Bræðr Ingibjargar váru þeir Þorgils-
auga á Augastöðum, ok Hrani á Hranastöðum,
faðir Stafngríms, er bjó á Stafngrímsstöðum.
Þat heitir nú á Sigmundarstöðum. Segja þat
sumir menn, at Eiðr ætti aðra konu síðar. Eiðr
átti mörg börn. Þórhallr hét son hans, Ey-
steinn ok Illhugi. Björn var ok son hans, er
þeir vágu, synir Helga frá Kroppi, Grímr ok
Njáll. Njáll druknaði litlu síðar í Hvítá; enn
Grímr varð sekr skógarmaðr um vígit, ok lá
hann úti á fjöllum meðan hann var í sektinnL
Hann var mikill maðr ok sterkr. Eiðr var þá
gamlaðr mjök, ok var at þessu gerr engi reki.
í þenna tíma var í förum Þorkell Eyjólfsson.
Hann var hinn frægsti maðr ok kynstórr. Hann
var mikill vin Snorra goða. Hann var ok jafn-
an með Þorsteini Kuggasyni, frænda sínura, þá
er hann var út hér. Þorkell var náfrændi Eiðs-

74

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

Hróðný var systir Eiðs, móðir Eyjólfs, föður
Þorkels. Menn lágu mjök á hálsi Þorkeli Ey-
jólfssyni, er hann rak eigi þessa réttar. Um
vetrinn, er Þorkell bjó skip sitt, er uppi stóð
í Vaðli á Barðaströnd, ferr hann suðr til Borg-
arfjarðar, ok fær sér þar hest, ok ríðr einn
samt, ok léttir eigi fyrr ferðinni, enn hann kemr
í Ás til Eiðs frænda síns. Eiðr tók við hon-
um feginsamlega. Þorkell segir honum sitt er-
endi, at hann vill leita til hefnda við Grím,
skógarmann hans. Þorkell spyrr þá Eið, ef
hann vissi nökkut til, hvar bæli hans væri.
Eiðr svarar: „Ekki er ek þess fúss; þykkimér
þú of miklu til hætta, hversu ferðin tekst, at
eiga við heljarmann slíkan, eem Grímr er. Enn
of þú vilt fara, þá farðu við svá marga menn
at þú eigir alt undir þér u . „Þat þykki mér
eigi frami u , segir Þorkell, „at draga fjölmenni
at einum manni; enn þat vilda ek, at þú léðir
mér sverðit Sköfnung, ok vænti ek þá, at
ek muna bera af einum einhleypingi, þótthann
sé vel at sér búinn u . „Nú muntu ráða u , segir
Eiðr, „enn eigi kemr mér á óvart, þó at þú
iðrist eitthvert sinn þe&s aeinræðis þíns; enn með
því at þú þykkist þetta fyrir mínar sakir gera,
þá skal eigi þees varna, er þú beiðir; því at ek
ætla þetta sverð vera vel niðr komit, þó atþú
berir þat. Enn sú er náttúra sverðsins, at eigi
skal sól skína á hjöltin, ok eigi skal því bregða,

ÞÓRÐAB SAGA HRÆÐU.

75

svá at konur eé hjá. Ef maðr fær gár af sverð-
inu, þá má þat sár eigi græða, nema lyfsteinn
sá sé riðinn á, er þar fylgir“. Þorkell kveðst
þe«sa skyldu vandlega gæta, ok tekr viðsverð-
inu. Eiðr kveðst ætla, at Grímr ætti bæli
norðr á heiðum við Fiskivötn. Síðan ríðr Þor-
kell norðr á heiðina, þá leið, er Eiðr hafðivís-
at honum. Ok er hann sótti á heiðina, sér
hann við vatn eitt mikinn skála, oksækirhann
þangat til. Enn er hann kemr til skálans, sér
hann, hvar maðr sitr við vatnit við einn lækj-
arós, ok dró fiska. Hann hafði feld á höfði.
Þorkell stígr af baki, ok bindr hestinn undir
skálanum; síðan gengr hann fram at vatninu,
þ&r sem maðrinn sat. Grímr sá skuggann
mannsins ok spratt upp skjótt — því at skugg-
ann bar í vatnit. — Þorkell var þá kominn at
honum, ok höggr til hang, ok kemr á höndina
fyrir ofan úlflið, ok var þat ekki mikit sár.
Grímr rann þegar á Þorkel, ok takast þeir
fangbrögðum. Þar kendi brátt aflemunar, ok
fell Þorkell, enn Grímr á hann ofan. „Hverr
er maðr þeasi a ? segir Grímr. Þorkell kvað
hann þat engu skifta. Grímr mælti: „Nú hef-
ir öðruvísi orðit, enn þú mundir ætla; því at
nú er þitt líf í mínu valdi u . Þorkell kveðst
eigi mundu sér griða biðja. Grímrsegir: „Vaxa
mín óhöpp, þó ek drepi þik; því at mér lízt
vel á þik ok gæfusamlega; man þér ok annarra

76

ÞÓRÐAR SAQA HRÆÐU.

forlaga auðit yerða, enn þú látist af okkrum
fundi, ok yil ek þér líf gefa, enn þú launa sem
þú vilt“. Standa þeir nú upp, ok ganga nú
heim til skálans. Þorkell sér, at Grím mæðir
blóðrás, ok tekr steininn Sköfnungs, ok rýðr
honum í sárit, ok bindr höndina, ok tók þegar
allan þrota ok sviða ór sárinu. Þar eru þeir
um náttina. En um morguninn býst Þorkell
brott, ok spyrr, hvárt Grímr vill fara með hon-
um. Hann kveðst þat at vísu vilja. Þorkell
snýr þegar vestr, ok kemr ekki á fund Eiðs;
léttir eigi fyrr, enn hann kemr í Sælingsdals-
tungu. Eiðr fréttir þetta, ok þótti hafa farit
at getu sinni, ok unir nú illa við. ok verðr þó
svá búit at vera. Þórhallr Eiðsson átti tvá
sonu, Skeggja ok Eið. Skeggi átti Guðrúnu
Þorkelsdóttur, Brandssonar, Þorgrímssonar,
Kjallakssonar hins gamla. Þeira börn váru
þau Úlfr ok Halldórr, Þorleikr ok Þórarna.
Úlfr átti Helgu, dóttur Eyjólfs Snorrasonar goða.
Þessi váru börn þeira: Snorri ok Eyjólfr, Sig-
urðr ok Sumarliði, Þórðr ok Einarr, Hallbera
ok Kolþerna, er Loftr átti Þorgrímsson; enn
Hallberu átti Þormóðr Lýtingsson. Þeira son
var Lýtingr. Eiðr Þórhallsson var faðir Þór-
halls. Hann átti Hallbjörgu Hafþórsdóttur.
Þessi váru börn þeira: Steiun ok Eiðr, Þor-
geirr ok Oddný. Hana átti Árni, sonr Víga-
Gunnars. Þeira dóttir var Geirlaug. Hana

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

77

átti Högni auðgi í Bæ. Þeira dóttir var Snjá-
laug, er átti Þórðr prestr Böðvarsson. Þeira
son var Böðvarr í Bæ, ok Þorleifr í Görðum,
ok Markúss á Melum. Hans son var Mela-
Snorri. Hann átti Helgu Ketilsdóttur prests,
Þorlákssonar, Ketilssonar, Þorsteinssonar. Þeira
son var Þorsteinn böllóttr, er var ábóti á Helga-
felli.

Skeggi lifði litla stund síðan eftir viðskifti
þeira Þórðar, ok var þó gamall maðr, ok þótti
vera mikill höfðingi, ok hinn mesti garpr ok
fullhugi. Þórðr hræða bjó á Miklabæ í Óslands-
hlíð til elli, ok var hinn mesti garpr, ok jafn-
an ófyrirleitinn, ok hinn hagasti, bæði á tré ok
járn. Hann smíðaði skála at Hrafnagili, þann
er enn stendr í dag, ok mörg stór hús önnur
á íslandi, þau er eftir eru vel standandi. Hann
gipti Guðrúnu Klyppsdóttur hersis, bróðurdótt-
ur síua, Einari þveræing Eyjólfssyni, ok váru
þessi börn þeira: Járnskeggi, Klyppr, Þorleifr
ok Áslákr. Halldóra, Hallfríðr, Helga, Jórunn,
Yalgerðr ok Vigdís. Járnskeggi átti Jórunni
dóttnr Hjalta Skeggjasonar. Halldóru Einars-
dóttur átti Þórarinn sælingr. Hallfríði Einars-
dóttur átti Snorri goði. Þeira sonr var Hall-
dórr, faðir Guðrúnar, er átti Kjartan Ásgeirs-
Son. Þeira son var Þorvaldr, faðir Ingiríðar,
er átti Guðlaugr Þórðarson, Auðunnarsonar.
Þeira dóttir var Vigdís, er átti Óli Þorvarð-

78

ÞÓRÐAR SAGA HRÆÐU.

arson af Söndnm ór Dýrafirði. Þeirra son var
Oddr hinn anðgi, faðir herra Hrafns ok Herdís-
ar, móðnr Bjarnar, fóðnr Giznrar galla, fóður
Hákonar, föðnr Jóns. Helgu Einamdóttnr átti
Ljótr, son Halls af Síðu. Þeira dóttir var
Gnðrún, móðir Hallbem, móðnr Þorgils Odda-
sonar. Jórnnni Einarsdóttnr átti Þorkell Geit-
isson. Þeira dóttir var Ragnheiðr, er átti
Loftr Þórarinsson, Lofts^onar hin* gamla af
Eyrum. Þeira dóttir var Þnríðr, er átti Þórðr
Klængsson, Örnólfssonar, Þórólfssonar; enn móð-
ir Þórðar Klængssonar var Hallgríma Þorbjarn-
ardóttir, Eiríkssonar ór Gnðdölnm örðigskeggja.
Margrét var dóttir þeira Þuríðar ok Þórðar
Klængssonar. Hana áttiBárðr hinn svarti ór
Selárdal, faðir Sveinbjarnar, föðnr Hrafns, föð-
ur Steinunnar, móðnr Herdísar, móðnr Bjarnar,
föðnr Gizurar galla, fóður Hákonar, föðnr Jóns.
Valgerði Einarsdóttur átti Grímr Oddason, Ás-
ólfssonar. Þeira dóttir var Hallbera, móðir
Markúss lögsögumauns, föðnr Valgerðar, erátti
Þórðr Skúlason, Egilssonar, Hriflnsonar, Þor-
steinssonar, Egilssonar skalla-Grímssonar, kveld-
Úlfssonar. Böðvarr var sonr Þórðar ok Val-
gerðar, faðir Gnðnýjar, er átti Hvamm-Sturla.
Þeira son var herra Sigvatr, faðir Þórðar
kakala, föðnr Kolbeins, föðnr Þórðar, föðnr
Áraa, föður Ingileifar.

Vísnaskýringar,

1 (Þórðr hræða). E7k segi þan víg er virðendr Þrumu
girðia ilda vágn. Kljppr ranð brand í blóði burs 2 Gunn-
hildar. Þar fell Kljppr í höllu; hlaut bana af hjálms
gauti 8 ; þar vá ek Qðra þremja lax þolla 4 með saxí.

1. virðendrþrumugirðis ilda, monn.— 2. burr, sonr.—3.
hjálms gautr , maðr. — 4. þremja lax t sverð; þremja
lax-þóllr , maðr.

Þruma ey, ejjzr-girði(r), sjór; sjávar-iícZt? gull. Svb.
Eg. hyggr að ilda sé af ildí, hvk. = eldr. Ætti
það því að eiga við 2. vo.

Að öðru leyti er vísan auðskilin.

2 (Þörðr hræða). Ek lét tvær Fáfnis fitjar ýta kind-
ir falia þar til jarðar, Leifnis lautar fagrvita lind. Áðr
vildu þeir öldubrands skerðendr 8 veita eitrþvengs bings
særi 4 bana með benja vöndum.

1. Fáfnis fitjar ýta kindir, menn. — 2. Leifnis laut,
sjór; sjávar fagrvita lind, kvenmaðr. — B. öldubrands
skerðendr, menn. — 4. eitrþvengr ormr; orms Íingr, gull.
— 5. benja vendir, sverð.

Eg lét tvo menn falla þar tii jarðar, kona. Áðr vildu
þeir veita mér bana með sverðum sínum.

3 (Þórðr hræða). Fátt kann ek segja um hrotta^
fleygi 1 . Ek vá fegring 2 . Sá vildi áðr ósæma öldu ljóaa.

80

YÍSNASKÝRINGAR.

<jná 8 . Ek varð því bráðr at vága blakk-rennir 4 nam
epenna brúði; enn vildi eigi unna dára bliks Vár 5 .

1 . hrotta fleygir , mannkenning. — 2. fegringr , ormr
= Ormr. — 8. öldu Ijóss Gná, kona. — 4. vágs blakkr ,
vágs hestr, ekip, skip rennir, maðr. — 5. bliks Vár, kven-
kenning.

Eg kann fátt að segja um manninn. Eg vá Oim. Sá
vildi áðr smána konuna. Ek reiddist af því að þessi
firmaður hafði syetur mína í faðmlögum, enn vildi eigi
unna honum hennar.

4 (Þórðr hræða). Ek veit at frændr mucu leita eft-
ir órmreitar ýti 1 ok vilja höggva mik vápndöggvar
vendi 2 . Ek veit eigi, hvárt ek renn frá leiki fyrir hán-
um 3 Skeggja, þótt ríkr ýtir Ránar elda 4 reiði fram egg.

1. ormreitar ýtir, gulls ýtir, maðr. — 2. váþndögg

blóð, vápndöggvar vöudr , sverð. — 3. hánum tg. fyrir
einum . — 4. ýtir tg. fyrir ýti og Ránar elds tg. fyrir
reinarehls ; ýtir Ránar elds , mannkenning.

Eg veit að margir frændr Orms munu leita eítir mér
og vilja vega mig. Enn eg veit eigi, hvort eg renn frá
bardaga fyrir honum Skeggja, þótt hinn mikli maðr reiði
upp sverðið.

5 (Þdrðr hræða). Eg skal eigi flýja fyrir ýti unda-
logs 1 at þessum fundi (ok) á þesBum hálsi — gegnir
flæða báls fleygjendr* skulu íregna þat —; heldr ætla ek
faldinn bjálmi at fremja löngum hrottasöng 8 , þótt eiki-
kráks ýtar 4 sæki at mér at þessi 5 vápnamessu 6

1 . undalog , Bverð; sverða ýtir , maðr. — 2. fleygjendr

tg. fyrir fyröar sem getr ekki staðizt hér. — 3. hrotta -
söngr , bardagi. — 4. eikikrákr , skip; skipa ýtar , menn.
— ð. at þessi tg. fyrir sex („ýtar sex at vápnamessu)

VlSNASKÝRINGAR.

81

Bem getr ekki verið rétt. — 6. vápnatnessa,, bar-
dagi.

Eg mnn eigi flýja fyrir þessum bardagamanni á þess-
um fundi hér á hálsinum, heldr ætla eg að berjast, þótt
kapparnir sæki að mér.

6 (ÞÓrðr hræða). Ek háða víst harða sókn i víðu
Vatnsskarði; þar lét ek fjóra fleinsýnendr 1 týna fjörvi;
enn ítr Indriði varð unninn í rítar 2 byr; ek gaf þeim líf
er kann stýra Leifa láðdýri. 8

1. fleinsýnendr, menn. — 2. rít , skjöldr; rítarð^r, bar-
dagi. — 8. Leifiy sækonungr; Leifa láð , sjór; Leifa láð-
dýr, skip.

Að öðru leyti þarf vísan ekki skýringar við.

7 (Þörðr hræða). Fellu fimtán viðir mána Leifnis

grundar 1 1 fleinasköilum, 2 enn sjau sárir . . . Þar vá ek
sex, en særða . . . . Sá ýtir eldbands Þrumu 3 sauda hét
Özurr. v

1. Leifnis grund , sjór ; viðir mána Leifnis grundar ,
menn; enn annars er óvíst hvernig 3. og 4. vo. á að
greinast. — 2. fieinaskoll, bardagi. — 3. Þruma, ey,
Þrumu sanda band , sjór; Þrumu sanda bandséldr , gull;
gulls ýtir, maðr.

6. vísuorð verðr ekki skýrt.

Fimtán menn fellu í bardaganum, en sjau urðu sárir.
Þar vó eg sex, en Bærði marga? Özurr hét sá maðr (er
fyrir þeim var).

8 (Þórðr hræða). Tólf meiðendr vafðra moldar seiða
brauta 1 vildu veita mér bana ; ek vann þeim sannan
skaða. Ek senda með skunda 2 sjau sækjendr vápna-
lækjar ells 3 til ítrar Oðins hallar með brynglóðu. 4

6

82

VÍSNASKÝRINGAR.

1. seiðr , fisksheiti, ufsi (sei á norsku); moldar seiðr, moldar
fiskr, ormr; vafðar brautir orma, gullhringar; meiðendr
gullhringa, menn. — 2. með skunda^ skyndilega. — 8.
ells = elds; vápnalœkr , blóð; vápnalœkjar eldr, sverð;
sœkjandi sverðs, maðr. — 4. brynglóð , sverð.

Tólf menn vildu veita mér bana, enn eg gerði þeim
mikið tjón. Eg sendi sjö þeirra bráðlega til hinnar
frægu Valhallar með sverði mínu.

9 (Þórðr hræða). Hin svinna gullbaugs þella, 1 ek
hefi enn goldit gálgavaldi 2 sex jöru drauga. 8 Móðr svellr
af því. Armssýnar Grund, 4 ek lét Özur týna þar öndu;
enn sjaundi Iáðfells logs lundr 5 var veginn, þella. 6

1. gullbaugs þella , kona. — 2. gálgavaldr , Óðinn. —
3. jara , orrusta; jöru draugar, baidagamenn. — 4. sýn ,
sól; arms sýn , armhringr; armhrings grund, kona. — 5.
logs , tg. f. lóns; láðfells = láðfelds; láðfeldr , sjór; láð-
felds logs lundr , maðr. — 6. þella verðr þá hálfkenning.
Annars verðr ekki síðari helmingr þessarar vísu skýrðr,
og óvíst, að hér sé rétt skýrt.

Hygna kona, eg hefi goldið Óðni sex bardagamenn.
Dar feldi eg Özur; og þar var líka veginn hinn sjöundi
maðr.

10 (Þórðr liræða). Ek geri þér kost á þessu, afr-
endr 1 Skeggi, þar er þú eggjar mik, at ek skunda út
undir eggfránan 2 seggja hjör, 8 ef Yggs fúra festendr 4
færa mik þagat er vágum Özur fegins hendi.

1. afrendr = afarhendr, afarsterkr. — 2. eggfránn ,
með fagri egg, bitreggjaðr. — 3. hjörr^ sverð. — 4.
Yggs fúr , Óðins eldr, sverð; sver ðsfestendr, menn.

VÍSNASKÝRINGAR.

83

11 (Þórðr hræða). Nú er þér, ríkr Skeggi, ráð at
rjóða egg á mér . . . . þá (er) heldr tekr at kvelda, ok
minmst morðeggjandi svá þeira tveggja manna . . . . er
ek vá nána þér.

3. og 4. vo. verða ekki skýrð, og 7. og 8. vo. verða
heldr ekki fyllilega skilin, því orðin „Þundar Bessa a og
„mána u eru eitthvað úr lagi færð, eða þeim verðr ekki
komið heim við annað.

Að öðru leyti þarf vísan ekki skýringar við.

12 (Ásbjörn Þorsteinsson). Ek læt hvíta leggfarms
lind 1 koma í hug mér; nú er hart spjóta mót; ek þarf
liðs þíns, Skeggi frændi; ek renn eigi, því at ek minn-
umst innan tvinna Gnár; 2 man hörð sú vörn er vit
frændr vörðum litnir 8 saman.

1. leggfarmr , armband; armbands lind , kona — 2.
tvinna gná, kona. — 3. litnir saman , sénir saman.

Að öðru leyti þarf vísan ekki Bkýringar við.

6*

Nöfn.

Talan merkir kapítula; va. = viðauki

Álöf Skeggjadöttir á Yr-
jum 2.

Amarstapi (nú Arnstapi)
örnefni í Skagafirði 11.

Arnarvatnsheiðr 15.

Árni sonr víga*Gunnars,
va.

Árni Þórðarson, va.

Ás, bær í Borgarfirði 19, va.

Ás, bær í Hjaltadal 12.

ÁsbjÖrn Þorsteinsson hvíta
5—8, 15—19.

Áslákr Einarsson, va.

Áuðólfr Glúmsson 7.

Áustrvegr 3.

Bakkaland í Miðfirði 19.

Bárðr 11.

Bárðr hinn svarti 6r Selár-
dal, va.

Bessaborg, örnefni á Mið-
fjarðarhálsi, va.

Bjarni Þorvaldsson 9.

Bjarni faðir Gizurar galla
va.

Björn Eiðsson, va.

Blönduóss í Langadal 5, 8,
15.

Borgarfjörðr 15, va.

Borgfirðingar 7.

Bólstaðarhlíð, bær í Húua-
vatnssýslu 11.

Brandr Þorgrímsson, va.

Böðvarr bjarki 3.

Böðvarr Þórðarson, va.

Börkr hinn gamli á Bark-
arstöðum, va.

Danmörk 3.

Egilsá bær í Skagafirði 13.

Egill biskup á Hótum 13.

Egill Hrifluson, va.

Egill Skalla-Grímsson, va.

Eiðr Skeggjason 3, 4, 6, 7,
8, 10, 14, 15, 16, 17,
19, va.

Eiðr Þórhallason, va.

Einarr bóndi Eyjólfsson á
Þverá = Einar þveræingr
18, va.

Einarr Hlifarson va.

Einarr Þorvaldsson 9,10.

NÖFN.

85

Eiríkr 6r Goðdölum, örðig-
skeggi, ya.

Elínarhólmr í Skagafirði 11.
Engihlíð, bær í Langadal

9, 10, 11.

Eyjafjörðr 18, 18.

Eyjólfr bóndi á Gunnólfs-

stöðum í Óláfsfirði, va.
Eyjólfr bóndi á Ósi 2.
Eyjólfr Suorrason goði, va.
Evjólfr Úlfsson, va.

Eyjólfr Þórðarson 1, 2, 3,
14, 15, 17.

Ey vindr bóndi á Ási i Hjalta-
dal 12, 13, 16, va.
Eysteinn Eiðsson, va.
Eyvindr prúði Kálfsson va.
FiskivÖtn á Arnarvatns-
heiði, va.

Flatatunga bær í Skagfirði
13.

Gamlanautr, sax 4.

Gamli Gunnhildarson 1, 2.
Garðshvammr, örnefni í
Skagafirði 12.

Gásar í Eyjafirði 13, 18.
Geirlaug Árnadóttir, va.
Gizurr galli Bjarnarson, va.
Grindarhólar, örn. í Skagaf.

10 .

Grímr bóndi á Grimsgili í
Borgarf. va.

Grímr son Helga frá Kroppi
va.

Grímr Oddsson, va.

Grímr Skárason á Skára-
stöðum í Austrárdal, va.
Grímsgil í Borgarfirði, va.
Gróa Þorvarðsdóttir frá
Urðum, va.

Grund, bær í Skagafirði 9.
Guðlaugr Þórðarson, va.
Guðný Böðvarsdóttir, va.
Gunnhildarsynir 1. 3.
Gunnhildr konungamóðir 3.
Gunnólfs8taðir, bær í Óláfs-
firði, va.

Guðrún Glúmsdóttir 7.
Guðrún Halldórsdóttir, va.
Guðrún Klyppsdóttir hersis
va.

Guðrún Ljótsdóttir, va.
Guðrún Þorkelsdóttir, va.
Hafþórr frændi Özurar 12.
Hallbera Úlfsdóttir, va.
Hallbjörg Hatþórsdóttir, va.
Halldóra Einarsdóttir, va.
Hallfríðr Einarsdóttir, va.
Halldórr frændi Skeggja 15.
Halldórr Skeggjason, va.
Halldórr Snorrason, va.
Hallgríma Þorbjarnardóttir,
Hallr húskarl 12.

Hallr af Síðu, va.

Haraldr konungr gráfeldr
2, 3.

Hákon Aðalsteinsfóatri 1.
Hákon Gizuraraon, va.
Hákon konungr hinn góði 1.
Hegranea í Skagafirði 14.

86

NÖFN.

Helga Einaredóttir, va.

Helga Eyjólfsdóttir, va.

Helgafell, bær á Snæfells-
nesi, va.

fíelga Ketilsdóttir, va.

Herdís Oddsdóttir, va.

Hjaltadalr i Skagafirði 9,

12 .

Hjalti hngprúði 3.

Hjalti Skeggason, va.

Hjaltasynir 9.

Hleiðr 3.

Hrafnagil, bær í Eyjafirði
18, 19, va.

Hrafn Oddsson, va.

Hrafn Sveinbjarnarson, va.

Hrani Grímsson á Hrana-
stöðum va.

Hriflu-Þorsteinn, va.

Hrolleifsdalr upp af Slétta-
hlíð, 9.

Hróaldr Ögmundars. Hörða-
Kárasonar 2.

Hróðný Skeggjadóttir, va.

Hrólfr konungr kraki 3.

Hvamm-Sturla, va.

Hvassafell, bær í Norðrár-
dal 7.

Hvítá í Borgarfirði 6, 15,
va.

Hvitárvellir, bær í Borgar-
firði 7.

Höfði, bær í Höfðahverfi 19.

Högni auðgi í Bæ, va.

Hörða-Kári 12, 16.

Hörgárdalsheiðr 13.

Illugi Eiðsson, va.

Indriði félagi Orms 9, 10,

11 .

Ingibjörg Grímsdóttir, va.

Ingileif Árnadóttir, va.

Ingiríðr Þorvaldsdóttir, va.

ísland 3, 5, 10, 19, va.

Járnskeggi Einarsson, va,

Jón bóndi á Hvassafelli á
Norðrárdal 7.

Jón Hákonarson, va.

Jórunn Einarsdóttir, va.

Jórunn Hjaltadóttir, va.

Jórunn skinna-Bjarnardótfc-
ir 9.

Kálfsstaðir bær i Hjalta-
dal 9, 12.

Kálfr bóndi á Kálfsstöðum
í Hjaltadal 9, 12, va.

Ketill bóndi 12.

Ketill prestr Þorláksson,
va.

Ketill Þorsteinsson, va.

Kjallakr hinn gamli, va.

Kjartan Ásgeirsson, va.

Klyppr Einarsson, va.

Klyppr hersir Þórðarson 1,
2, 3.

Klængr örnólfsson, va.

Kolbeinn Þórðarson, va.

Kolbeinsáróss í Skagafirði
9, 10.

Kolbeinsdalr í Skagafirði

12 .

NÖFN.

87

Kolþerua Úlfedóttir, ya.

Króksstaðamelar í Miðfirði
16.

Langidalr í Húnavatnssýslu
8, 9, 10.

Laufi, sverð 3.

Línakradalr 8, 10.

Ljótr Hallsson, va.

Loftr hinn gamii af Eyrum,
va.

Loftr Þorgrímsson, va.

Loftr Þórarinsson, va.

Lurkasteinn, örnefni í Öxna-
dal 18.

Lýtingr Þormóðsson, va.

Margrét Þórðardóttir, va.

Markús lögsögumaðr, va.

Markús Þórðarson á Mel-
um, va.

Miðfirðingar 3.

Miðfjarðará i Húnavatns-
sýslu 3, 7.

Miðfjarðarnes í Húnavatns-
sýslu 8, 11, 15.

Miðfjörðr 3, 6, 14, 15, 18,
19, va.

Miklibær í Óslandshlíð 9,
11, 13, 14, 17, 19, va.

Njáil Helgason frá Kroppi
va.

Norðrárdalr í Skagafirði 13.

Noregr 1, 2, 3, 19.

Oddi Áaólfssou, va.

Oddný Þórhallsdóttir, va.

Oddr Ólason hinn auðgi,
va.

Óli Þorvarðsson af Sönd-
um ór Dýrafirði, va.

Ólof Hrolleifsdóttir kona
Þórhalls í Miklabæ9, 11.
12, 13, 14, 17, va.

Ormr Þorsteinsson hvíta S r

9, 10, 11, 12, 13, 14,15,
16, 18.

Ósland, bær í Skagafirði

12, va.

Óslandshlíð í Skagafirði 9,

13.

Ósb, bær í Miðfirði í Húna-
vatnssýslu 3, 4, 5, 6, 8 r

10, 14, 15, 17, va.
JRagnheiðr Þorkelsdóttir,

va.

Reykir, bær í Miðfirði 3, 5,
6, 8, 14, 15, 16, 18.
Sandar, bær í Hrútafirði3.
Sigmundarstaðir (áðr Stafn-
grimsstaðir), va.

Sigríðr skinna-Bjarnardóttir
5.

Sigríðr Þórðardóttir 1, 3,
5, 6, 7, 8, 16, 19.

Sigurðr konungr slefa
Gunnhildarson 2, 3, 5, 8,
19.

Sigurðr (norrænn maðr) 11.
Sigurðr Úlfsson, va.

Sigvatr Sturiuson, va.
SkagafjÖrðr 9, 11, 13, 18.

88

NÖFN.

Skalla-Grímr kveld-Úlfsson,
va.

Skarðhamrar, bær í Norðr-
árdal 7.

Skeggi = Miðfjarðar-Skeggi
skinna-Bjarnarsoii 3, 4,
5, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 14,

15, 16, 18, 19, va.
Skeggi ÞórhalJsson, va.
Skeggjahamarr 13.
Skinna-Bjöm 3.

Skúli Egilsson, va.
Sköfnnngr, sverð 3, 7, 14,

16, va.

Sléttahlíð í Skagafirði 9.
Snjálaug Högnadóttir, va.
Snorri goði, va.

Snorri Markússon = Mela-
Snorri, va.

Snorri Úlfsson, va.
Stafngrímr Hranason á
Stafngrímsstöðnm, va.
Steingrímr Þórðarson 1, 2,
3, 14, 15, 17, va.

Steinn Þórhallsson, va.
Steinólfr Eyjólfsson, va.
Steinunn Hraínsdóttir, va.
Strandir (núHornstrandir) 8.
Sumarliði Úlfsson, va.
Sveinbjörn Bárðarson, va.
Svertingr á Svertingsstöð-
um, va.

Sviðgrímr, hestr 12.
Sviðgrímshólar, örnefni í
Skagafirði 12, 13.

Sælingsdalstunga bær í
Dalasýslu, va.

SÖrli hinn sterki 18 19.

Torfustaðir, bær i Húna-
vatnssýslu 3, 16.

Upplönd í Noregi 2.

Úlfr Skeggjason, va.

Vaðill á Barðaströnd va.

Valgerðr Einarsdóttir, va.

Valgerðr Markúsdóttir^ va.

Vatnsskarð í Húnavatns-
sýelu 10, 11, 14.

Vestmanneyjar 3.

Vébjörn Végeirsson sygna-
kappi, va.

Végeirr, va.

Viðvík, bær í Skagafjarðar-
sýslu 12.

Vigdís Einarsdóttir, va.

Vigdís Guðlaugsdóttir, va.

Víðidalr i Húnavatnssýslu
15.

Porbjörn aumingi (Mið-
fjarðarnesi 16.

Þorbjörn Eiríksson, v. a.

ÞorbjÖrn vbsalingr 15.

Þorbjörn þjótr ór Sogni,
v. a.

Þorfinnr, II.

Þorgeirr Þórhallsson, v.
a.

Þorgils auga GrimsRon
á Augastöðum, va.

Þorgils bóndi á Hrafnagili
í Eyjafirði, 18.

NÖFN.

89

Þorgils Oddason, va.

Þorgrímr bóndi á Ási 12.

Þorgrímr bóndi i Flatatungu
í Skaguflrðí, 18. *

Þorgrímr Eyjólfsson, va.

Þorgíímr Kjallaksson, va.

Þorgrímr (norrænn) 11.

Þorkell bóndi á Söndum
3, 4.

Þorkell Brandseon, va.

Þorkell Geitisson, va.

Þorlákr Ketilsson, va.

Þorleifr Einarsson, va.

Þorleikr Skeggjason, va.

Þorieifr Þórðarson í Görð-
um, va.

Þormóðr Lýtingsson, va.

Þorsteinn bölióttr Snorra-
son, ábóti á Helgafelli,
va.

Þorsteinn Egilsson á Borg,
va.

Þorsteinn Knggason í Ljár-
skógum, va.

Þorvaldr bóndi í Engihlíð
i Langadal 9, 10, 11.

Þorvaldr Kjartansson, va.

ÞóraTÍnn Lofteson, va.

Þórarinn sæiingr, va.

ÞÓrarna Eyjólfsdóttir, va.

Þórarna Skeggjadóttir, va.

Þórðr Auðunarson, va.

Þórðr hræða Þórðarson 1—
19, va.

Þórðr Hörða-Kárason 1,
5, 16.

ÞÓrðr kakali Sigvatsson, va.
Þórðr Klængsson, va.

Þórðr Kolbeinsson, va.
Þórðr preatr Böðvarsson,
va.

Þórðr Skúlason, va.

Þórðr Úlfsson, va.

Þórir Eyjólfsson, va.

Þórir hinn auðgi, 7.
Þórhallr • bóndi á Mikiabæ
i óslandshlíð, 9, 11, 12,

13, 14.

Þórhallr Einarsson. va.
Þórveigarsynir á Steins-
stöðum, va.

Þuríðr Loftsdóttir, va.
Þverá, bær í Skagafirði,
11, 13.

Þverá, bær í Öxnadal, 18.
Ögmundr Valþjófsson, 2.
Örn, 12.

Örnólfr Þórólfsson, va.
öxnadalsheíði 18.

Özurr Arngrimsson á Grund
í Skagafirði 9, 10.

Özurr bóndi á Þverá í
Skagafirði, 11, 12, 13,

14, 16.